Anakart Nedir?

45

Anakart Nedir: Bilgisayarda yer alan tüm iç ve dış birimlerin iletişimini sağlayan ve elektronik devre elemanlarının yer aldığı parçaya anakart denir. Anakart ayrıca system board, mainboard ve motherboard gibi isimlerle de anılmaktadır. Bu parça olmadan bilgisayardaki herhangi bir donanım birimi kullanılamamaktadır.

İlk Anakart

IBM firması tarafından 1982 yılında ilk anakart üretilmiştir. Bu kartta Intel 8088 işlemci, bellek ve farklı kartların takılabileceği yuvalar yer almaktaydı. Ayrıca bu karta farklı bir disket sürücü veya paralel çıkış takılmak istendiğinde, uygun bir kartın alınması gerekmekteydi. İlk anakartlarda ayrıca HDD’lerdeki gibi jumperlar bulunuyordu. Jumperların görevi, farklı işlemcileri anakarta tanıtmak ve bellek hafızasının ne kadar kaldığını belirtmektir.

Anakartın Yapısı ve Çalışma Prensibi

Anakart üzerinde çok sayıda donanım birimi bulunmaktadır. Harddisk bağlantı soketleri, RAM slotu, işlemci soketi, veri yolları ve buna benzer donanım kartları yer almaktadır. Günümüze kadar üretilen anakartların yapısı daima birbirinden farkı olmuştur. Çalışma prensibine bakıldığında ise öncelikle elektrik enerjisinin olması gerektiği bilinmelidir. Bilgisayar kasalarında yer alan güç kaynakları ile karşılanan elektrik enerjisi sayesinde uzun saatler boyunca hatasız bir şekilde veri kaydı yapılabilmektedir.

Anakart Ne İşe Yarar?

Herhangi bir dijital cihazın ya da bilgisayarın tüm bileşenlerini birbirine bağlayan anakartın önemli görevleri bulunmaktadır. Anakartın ilk görevi güç faktörüdür. Bileşenlerin güç almasını sağlayan bu birim ayrıca diğer bileşenlere güç dağıtarak daha etkin bir şekilde çalışmalarını sağlar.

İlk anakartlarda sadece bir adet RAM slotu bulunuyordu. Teknolojinin gelişimi ile beraber günümüzde 3 veya 4 adet RAM slotunun yer aldığı anakartlar bulunmaktadır. Ayrıca ilk ekran kartları da gelişerek daha büyük bir sistemle üretilmektedir. Bilgisayardaki diğer bileşenler üzerinde omurga görevi gören anakart, cihazların bilgisayar sisteminde rahatlıkla kullanılmasını sağlar.

Anakartın bir diğer görevi, iletişimi sağlamaktır. Yani bilgisayardaki bileşenleri koordine ederek bu bileşenlerin çalışmasında etkili olmaktadır. Ayrıca söz konusu bileşenler anakart olmadan hiçbir şekilde çalışmamaktadır.

Anakartların performansı da görevlerini rahatlıkla yerine getirebilmesi bakımından önemlidir. Bilgisayarın hızını artırabilen anakarta güç kaynakları, CPU ve RAM takılarak çok daha üst düzey bir performans elde edilebilmektedir.

Anakartta Hangi Parçalar Bulunur?

Anakartta giriş ve çıkış portları, işlemci soketi, disket sürücü bağlantısı ve BİOS pili gibi çok sayıda parça yer almaktadır. Laptoplarda da aynı şekilde anakart bulunur ve bu parçalar onboard adı verilen tümleşik bir sistemden oluşmaktadır. Günümüzdeki teknolojilere bakıldığında laptoplar artık harici olarak üretilmektedir.

Giriş ve Çıkış Portları: Anakart üzerindeki en önemli parçalardan biridir. Anakart ile dış donanım ekipmanları arasında veri alışverişini sağlayan bu portlara mause, yazıcı, monitör, klavye ve kulaklık gibi donanımlar takılır. Ayrıca seri ve paralel portlar da bu donanım birimleri arasındadır.

İşlemci Soketi: Anakart üzerinde işlemcinin takıldığı sokettir. Ayrıca bu soket sadece anakarta uygun olarak seçilmektedir.

BIOS ve BIOS Pili: Bilgisayar donanımlarının kontrol edilmesi, çalışması ve hata bildirimlerinin yapılmasını sağlayan birime BIOS denir. BIOS pili ise bu birimdeki bilgilerin korunmasını sağlamaktadır.

RAM SlotlarıBilgisayara RAM belleğinin takıldığı sokete RAM slotu adı verilir.

12V Güç Bağlantısı: Kasada yer alan güç kaynağındaki siyah ve sarı kabloların yer aldığı ve en az 4 girişli soketin takılacağı bağlantı yeri, 12V güç bağlantısıdır. Görevi, işlemci için gerekli olan elektrik enerjisini sağlamaktır.

Anakart Güç Bağlantı Soketi: Anakarttaki parçalar ve tüm bileşenler için gerekli olan enerjiyi sağlamaktır. Bu soket doğru bir şekilde takılmadığı zaman kablolarda çeşitli problemler ortaya çıkmaktadır.

Anakartta bulunan en önemli parçalar ve işlevleri bu şekildedir. Bunlara ek olarak disket sürücü soketi, IDE bağlantı soketi, SATA bağlantı soketi ve kasa ön panel bağlantı pinleri gibi parçalar da anakart üzerinde bulunmaktadır.

Anakartta Veri Yolları Nelerdir?

Anakartta bulunan veri yolları, bilgisayardaki birimlerin alışverişini sağlamaktadır. Ayrıca bilgisayara dışarıdan eklenen donanımlardaki bilgi alışverişi de bu slotlar tarafından sağlanır. Veri yolu slotları PCI, ISA, AGP, PCI Epress ve PCI-X slotu olarak 5 farklı şekilde incelenmektedir.

PCI SlotuAnakartta beyaz renkte olan slotlardır. Ethernet kartı, ses kartı, güvenlik ve TV kartı gibi harici donanımlar takılabilmektedir. 64 bitlik veri yoluna sahip olna PCI slotunun tarihçesi 1993’lü yıllara dayanır. Ancak ilk PCI slotlarındaki uyumluluk sorunları nedeniyle 32 bit olarak tercih edilmektedir. Bu slotun anakarttaki fazlalığı aynı zamanda daha fazla donanım kartının kullanılması demektir.

ISA SlotuEn eski veri yollarından biridir. 8 bit ve 16 bitlik olarak kullanılır. Günümüz anakartlarında kullanılmamasının nedeni, bant genişliğinin oldukça düşük olmasından kaynaklıdır.

PCI-X SlotuServer yani sunucu sistemlerinde kullanılan PCI-X slotu, PCI slotlarından çok daha fazla bant genişliği sağlar.

AGP SlotuEkran kartlarının takıldığı slottur. 533 MHz hıza kadar çıkabilen AGP slotu, hızlandırılmış grafik portu anlamına gelir.

PCI Express SlotuBilgisayardaki güç tüketimini azaltmak için kullanılır. Ayrıca sistem belleğinin daha etkili bir şekilde çalışmasını sağlar.

Anakart Çeşitleri

Anakartlar 4 farklı yapıda üretilmiştir. Bu farklılıkların nedeni, her anakartın boyutu, soket yapısı, vida noktaları, port sayıları ve panel bağlantı uçları gibi faktörlerin birçok yapıda üretilmesinden kaynaklıdır. Anakartlar çeşit olarak;

  • AT anakart
  • ATX anakart
  • XT anakart
  • BTX anakartolarak incelenir.

AT Anakart1982 yılından itibaren kullanılan bu anakartlar, ATX anakartlara benzer yapıda üretilmiştir. Veri yolu olarka PCI, ISA ve AGP kullanılan bu kartlardaki işlemci değiştirilememektedir. ATX AnakartAT anakartlardan sonra üretilen bu kartlar daha çok giriş ve çıkış bağlantılarıyla desteklenmiştir. Günümüzdeki en çok kullanılan anakart çeşididir.

XT Anakartİlk kişisel bilgisayarlarda kullanılan XT anakartlar 8086 ve 8088 işlemciler için üretilmiştir. Ayrıca işlemcilerde yaşanan problemlerde anakartın tamamının değiştirilmesi gerekir.

BTX AnakartBTX anakartları oldukça farklı donanım birimlerinin yerleşimi için üretilmiştir. Bu anlamda amaç olarak işlemci gibi ısınan donanım birimlerinin soğutulması işlevini yerine getirmektedir.

Anakart Seçimi Nasıl Yapılmalı?

Anakart seçerken ilk olarak boyut faktörüne dikkat edilmelidir. Bu anlamda bilgisayar kasalarına sığabilecek olan anakartların tercih edilmesi gerekmektedir. Bazı kullanıcılar farklı işlemci türlerini kullanmak ister. Bu yüzden anakartın işlemci yapısına uygun olması gerektiği unutulmamalıdır. Ek olarak anakartların özellikleri birbirinden farklı olduğu için uygun RAM modeline göre kullanılmalıdır.

Ekran kartı performansı da anakartı ciddi anlamda etkilemektedir. Bu yüzden yüksek bir grafik kalitesine sahip olan oyun veya programlar tercih edilmeyecekse standart bir ekran kartı kullanılabilir. Fakat çok daha yüksek performanslı işlemler yapılacaksa hem ekran kartı hem de anakart bu kritere göre seçilmelidir.

Özet olarak anakartlar tamamen kullanıcıların ihtiyacına göre belirlenmelidir. Bilgisayarın performansını etkileyen bu bileşen daha çok RAM ve ekran kartı seçiminde önemlidir. Çünkü kullanacağınız bilgisayarın performans bakımından güçlü olması aynı zaman anakartının da güçlü olması gerektiğini göstermektedir. Bu nedenle anakart seçtikten sonra uygun bileşenleri hazırlarken özellikle anakarta uyumlu olup olmadığına bakılmalıdır. Anakart ayrıca bilgisayarların çok daha uzun yıllar performanslı bir şekilde çalışmasını sağlayan çok önemli bir parçadır.

Eğitim Bilişim Ağı (EBA) Nedir? 19

Eğitim Bilişim Ağı (EBA) Nedir?

Eğitim Bilişim Ağı (EBA) Nedir: Milli Eğitim Bakanlığı’nın hazırladığı, öğretmen ve öğrencilere eğitimde kolaylık sağlayan çevrimiçi sosyal eğitim platformuna eğitim bilişim...

ARGE Nedir? 52

ARGE Nedir?

ARGE Nedir: Bilgi seviyesini ve dağarcığını artırmak için sistematik olarak devam ettirilen yenilikçi çalışmaya ve bu bilgilerin yeni uygulamalar için...

UFO Nedir? 51

UFO Nedir?

UFO Nedir: Tanımlanamayan uçan cisimlere UFO denir. Açılımı Unidenttified Flying Objects'tir. Bir tür uçan daire olarak adlandırılan bu cisimler görülemeyen...

Siha Nedir? 61

Siha Nedir?

Siha nedir: İnsansız hava araçlarının çok daha gelişmiş versiyonu olarak kullanılan silahlı insansız hava araçlarına SİHA adı verilir. Günümüzde bu...

İnternet Virüsü Nedir? 58

İnternet Virüsü Nedir?

İnternet Virüsü Nedir: Bilgisayarlara, kullanıcı bilgisi ya da onayı olmadan aktarılan, kullanıcı dosyalarını veya bilgisayardaki işletim sisteminin bütünlüğünü, gizliliğini ve...

Fatih Projesi Nedir? 61

Fatih Projesi Nedir?

Fatih Projesi Nedir: Milli Eğitim Bakanlığı tarafından eğitim ve öğretimde fırsat eşitliğinin sağlanabilmesi ve yurt genelindeki tüm okullarda teknolojiden yararlanılması...

Sitemiz

www.onedir.net

Türkiye'nin Net Bilgi Kaynağı

Amacı;

nedir

sorusunun cevabını, okuyucuya en kısa yoldan ulaştırmaktır.

Onedir Net sitesinin, bilgiyi paylaşmak ve insanlara faydalı olmak dışında hiçbir gayesi yoktur.