Caferilik Nedir?

56

Caferilik Nedir: İslam’ın dördüncü halifesi olan Hz. Ali’nin torunlarından olan Cafer-i Sadık’ın etrafında toplanan ve yalnızca onun eylemlerine ve söylemlerine inanan topluluğun oluşturduğu mezhebe Caferilik denir. Caferilik fikhî olduğu kadar siyasi bir mezheptir. Günümüzdeki İran Cumhuriyeti’nin resmi mezhebi Caferiliktir.

Caferilik Kelime Anlamı

Caferi olma durumu. (Kaynak: TDK Türkçe Sözlük)

Caferilik Mezhebi

Caferilik, imam Cafer-i Sadık’ın mezhebine mensup olmak anlamına gelir. Hz. Muhammed’in vefatının ardından İslam camiasının liderliğini Hz. Ali üstlenmiştir. Hz. Ali’nin liderliğinde olan ve onun söylemlerini uygulayan on iki imamlar bulunmaktadır. Bu imamlar Hz. Ali başta olmak üzere İmam Hasan, İmam Hüseyin, Muhammed Bakır, Zeynel Abidin, Cafer Sadık, Ali Rıza, Ali Naki, Muhammed Taki, Musai Kazım, Hasan Askeri ve Muhammed Mehdi’dir.

Caferilik mezhebi diğer mezhepler olan Şafii, Maliki, Hanefi, Zahiri, Sevri ve Hambeli gibi mezheplerden ayrıdır. Bunun nedeni mezhebin doğru olarak tanımlanmasından kaynaklıdır. İmam Cafer-i Sadık ve diğer imamların Kuran ayetlerine ve hadislere dayanarak yaptığı yorumlar, bu mezhebe mensup olan kişiler için çok önemlidir.

Caferilik Mezhebinin Özellikleri

İslam dinindeki mezhepler daha çok fıkhi ihtilafların yaşanmasıyla ortaya çıkmıştır. Yani içtihat anlamındaki farklılıklar, mezhepleri meydana getirmiştir. Temel olarak aynı kaynaklara dayanan mezhepler arasında ilk ihtilaf, Şii hareketiyle gerçekleşmiştir. Şiiliğin bir kolu olan Caferi mezhebinin özellikleri ise şu şekildedir;

  • İmamlar Mehdi’ye vekalet etmektedir.
  • İmamlar günahsız ve masundur.
  • Caferilikte Hanefi fıkhına göre namaz kılınır.
  • İmanın içinde Allah’a iman, peygambere iman, kadere iman, kitaplara ve meleklere iman esastır.
  • Hilafet yerine imamet söz konusudur.
  • İmamette imamı Allah seçer.

Caferilik Mezhebinin Dini Esasları Nelerdir?

Caferilik mezhebinde dinin asılları yani din usulü, 5 esas üzerine kurulmuştur. Bunlar tevhid, nübüvvet, imamet, ahiret ve adalettir. Şer’i hükümlerin kaynağı olarak kitap, sünnet, icma ve akil esaslarını kabul etmektedirler.

Tevhid: Allan tektir. Eşi ve benzeri yoktur.

Nübüvvet: Peygamberlik sürecinin sadece Allah tarafından seçilmiş olan kullarına vahiy yoluyla yetkili kılınması anlamına gelir. Peygamberler, Allah’ın emirlerini halka doğru yolu göstermek için insanlara iletmektedir. Ayrıca Peygamberlerin eylemlerinden hiçbir şüphe duyulamaz. Hz. Muhammed Peygamberlerin en üstünüdür ve insanlara bıraktığı en güzel hediye Kur’andır.

İmamet: İmamet, Caferilikte imamlara inanmaktır. İman etmeyi tamamlamanın tek ve gerçek yolu olarak kabul edilir. İmamlar, tarih boyunca her dönemde insanların doğruyu bulmaları için görevlendirilmiş olan kimseler olarak bilinir.

Adalet: Allah’ın yarattığı her kula adaletli olduğunu savunan bir anlayıştır. Ayrıca kullar her eyleminde özgürdür ve iyi ya da kötü eylemlerine yanıt vermek, dinin bir gereği olarak görülür.

Ahiret: Caferiliğin din usullerinden olan ahiret inancı, ölümden sonraki hayatı kabul etmek anlamına gelir. Ahiret hayatına olan inanç bu mezhepte sorgusuz ve sualsiz kabul edilmektedir. Ayrıca ahiret inancına yorumsuz bir şekilde katılmak esastır.

Caferilik mezhebi mensupları Alevilerden çok Sünnilerden meydana gelse de belirli noktalarda Sünnilikten ayrılmaktadır. Temel olarak inançları sünnilere benzeyen caferilik, şii mezhebinin bir kolu olarak bilinir. Alevilik aslında daha kapsamlı bir mezheptir. Bu konuda açık örnekler de sunulabilir. Örneğin, Caferiler ibadet öncesinde bazı temizlik kurallarını yerine getirmektedir. Fakat Sünnilerde olduğu gibi ayaklar tamamen yıkanmaz. Sadece ıslak ellerini ayaklarına sürerler. Caferiler ayrıca öğle ile ikindi, akşam ile yatsı namazını birleştirerek kılmaktadır.

Caferilikte İbadet

Günümüzdeki Caferiler, Hz. Hüseyin ve yanındaki insanların Kerbela’da yezid tarafından şehit edilmesini anmak amacıyla kendilerini zincire vuran topluluklar olarak tanınır. Bununla beraber Hz. Hüseyin ve yanındaki 71 kişinin Kerbela’da şehit edilmesi sebebiyle, Muharrem ayından başlanarak 60 gün süren bir yas tutulmaktadır. Toplumumuzda sıkça rastlanan Muharrem ayının 10. günündeki aşure etkinliği de Caferiler tarafından önemle uygulanmaktadır. Bu günde Caferilerin camilerde ibadet ettiği bilinir. Ayrıca camilerde ağıtlar yakılır ve acıların hala taze olduğu vurgulanır. Kerbela şehitlerini anmak için mezhebin genç üyeleri siyah kıyafetler giyer ve sürekli göğüslerini yumruklar. Daha sonra ise kendilerini zincire vururlar.

Caferilerin namaz konusunda da farklı şekillerde ibadet ettikleri bilinir. Namaz kılarken önlerine taş koyan Caferiler, secdede başlarını bu taşın üstüne getirir. Caferilikte camilerdeki seccadelerin üzerinde bu nedenle secde yapılmamaktadır. Bu uygulamanın sebebi, namaz kılarken sadece toprak ve taş gibi cisimlerin üzerine secde yapılması gerektiğini düşünmeleridir.

Hadislere Göre On İki İmamın Önemi

On iki imamcılar olarak da adlandırılan Caferilik mezhebinin şeriat ve hukuk ilkeleri sünnet ve Kuran’dan çıkarılmaktadır. Şii ve Sünni arasındaki farklılık iste Hz. Muhammed’den sonra ilk yöneticinin Hz. Ali olmasına inanılmasıyla ortaya çıkmıştır. Hz. Muhammed’in On iki imamlarla gelen sözleri, Caferilikte kabul edilmektedir. Ancak diğer halifelerden olan Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ebubekir’den gelen hadisler kabul edilmemektedir.

Caferilikte Evlilik

Caferilik mezhebine göre Sünnilerde geçerli olan evlilik kuralları kabul edilmiştir. Hukuken tescil edilmesi ve karşılıklı anlaşma önemlidir. Ayrıca bu mezhebe mensup olan kişilerin evlenme sürecinde evlilik haricinde taraflar önceden evliliklerine süre tayin etmektedir. Bu uygulamaya muta nikâhı adı verilir. Ancak geçici evlilik olarak bilinen bu uygulamanın diğer Sünni mezhepler tarafından geçersiz olduğu bilinmektedir.

Caferilikte Vergi

Bu mezhep üyelerinden hums adı verilen bir vergi toplanır. Zekatla aynı olmayan bu vergiyi toplayan dini liderler, gelirin yarısını Hz. Muhammed’in soyundan gelenlere ve fakirlere dağıtır. Kalan yarısını da önemli dini bilgilere sahip olanlara dağıtırlar. Halkın gelirlerinin beşte birini oluşturan bu verginin, din adamları tarafından kullanılması yasaktır.

Caferilik ve Hanefilik Arasındaki Farklar

Dinin amel kısmında diğer mezheplerle önemli bir farkı olmayan Caferilikte 5 vakit namazlar birleştirilerek kılınmaktadır. Hanefilikte ise 5 vakit namazın zamanında ve birleştirilmeden kılınması gerekmektedir. Abdest şekillerinde de Hanefilikten ayrılan bazı noktalar bulunmaktadır. Ayakları yıkamadan sadece mesh eden Caferiler, bu konuda Kuran’a göre hareket etmektedir. Kuran’da abdestin alınışı konusunda yüz ve el ile kolun yıkanması, baş ile ayakların ise meshedilmesi emredilmektedir.

Caferiye mezhebini Hanefi ve diğer mezheplerden ayıran en önemli fark imamlık meselesidir. Caferilere göre Hz. Muhammed’den sonra imamlık vazifesi Hz. Ali’ye aittir. Ancak Hz. Ebubekir, Hz. Osman ve Hz. Ömer’in bu hakkı gasp ettiklerini düşünmektedirler. Sünni mezhepler ise bu görüşü kabul etmemektedir. Hanefilikte dört halifenin tamamı da üstündür ve Hz. Muhammed’in damadı olan Hz Ali ve Hz. Osman da saygıyla anılmaktadır. Son olarak Caferilikte Peygamberden sonra 12 imam gelmiş ancak son imam ortadan kaybolmuştur. İnanışa göre son zamanda ortaya çıkacaktır.

Caferilik ile Alevilik Arasındaki Farklar

Caferilikle Alevilik arasında da bazı farklar bulunmaktadır. Birçok kişi bu iki mezhebi karıştırmaktadır. Aleviliğin bir kolu olarak bilinse de ibadet bakımından ciddi farklılıklar söz konusudur. Caferilik ve Alevilik arasındaki farklar aşağıdaki gibi sıralanabilir;

  • Caferilerde Hac ibadeti, İslam’ın şartları arasındadır ve zorunludur. Alevilikte ise zorunlu değildir.
  • Caferiler sadece Ramazan orucu tutarken, Aleviler Ramazan ve Muharrem orucu tutmaktadır.
  • Caferiler ibadetlerini camilerde yapar. Aleviler ise Cem evlerinde ibadet etmektedir.
  • Caferilik İslam şeraitine uyarken, Alevilik uymamaktadır.
  • Caferi kadınların tesettüre girmesi zorunluyken Alevilerde böyle bir zorunluluk bulunmamaktadır.

Feminizm Nedir? 6

Feminizm Nedir?

Feminizm Nedir: Toplumlar arasındaki koşul farklılıklarının yok edilmesini savunan görüşe feminizm denir. Latincedeki femina kelimesinden türemiş olan feminizm, her anlamda...

Etnoğrafya Nedir? 42

Etnoğrafya Nedir?

Etnoğrafya Nedir: Kavimlerin kültür oluşumlarını araştırarak inceleyen toplum bilimine etnoğrafya denir. Yunancadaki ethnos (insanlar) ile graphein (yazım) sözcüklerinin birleşiminden meydana gelmiştir. Ayrıca insanların toplumsal varlığını hem nicelik hem...

Lodos Nedir? 52

Lodos Nedir?

Lodos Nedir: Güneybatı yönünden esen rüzgârlara lodos denir. Türkiye’de yoğun olarak Ege, Doğu Akdeniz ve Marmara bölgesinde esmektedir. Bununla beraber...

Celali İsyanları Nedir? 50

Celali İsyanları Nedir?

Celali İsyanları Nedir: 17. yüzyılda siyasal ve toplumsal alanda bozulmaların meydana gelmesiyle beraber Anadolu’nun farklı bölgelerinde çıkan isyanlara Celali İsyanları...

Rönesans Nedir? 41

Rönesans Nedir?

Rönesans Nedir: İtalya’da 15. ve 16. yüzyılda başlayarak Avrupa’nın tamamına yayılan bilim, felsefe, edebiyat ve sanat alanına yönelik gelişmelerin yaşandığı...

Tevekkül Nedir? 41

Tevekkül Nedir?

Tevekkül Nedir: İslam inancına göre Allah’a güvenmek, ona sığınmak, teslim olmak ve bağlanmak anlamına gelen tevekkül, bir dini terim olarak...

Sitemiz

www.onedir.net

Türkiye'nin Net Bilgi Kaynağı

Amacı;

nedir

sorusunun cevabını, okuyucuya en kısa yoldan ulaştırmaktır.

Onedir Net sitesinin, bilgiyi paylaşmak ve insanlara faydalı olmak dışında hiçbir gayesi yoktur.