Cari Açık Nedir?

194

Cari Açık Nedir: Ülkelerin ürettiği malların ihraç edilmesinden sonra elde edilen gelirin, ithal ettiği gelirden az olması durumuna cari açık adı verilmektedir. Yani ihraç ile ithalat arasındaki fark cari açığı oluşturur. Cari açık, bir ülkenin dış ticaretinin hesaplanmasında çok önemlidir ve ödemeler bilançosu dengesinin kurulmasında analiz edilir.

Cari Açık Nasıl Oluşur?

Hizmetler hesabı, transferler hesabı ve uluslararası mal ticareti olarak 3 farklı durumda oluşan cari açık, ülkeler arasındaki ekonomik dengenin sağlanması sürecinde ciddi önem arz etmektedir. Bu açığın oluşmasında uluslararası mal ticareti durumuna bakıldığında, ülkeler arasındaki ithalat ve ihracat süreçleri ele alınır.

Hizmetler hesabında, sigortacılık ve turizm ile taşımacılık hizmetleri değerlendirilmektedir. Transfer hesaplarında ise yurtdışında çalışmakta olan ülkenin vatandaşları ile ülkede çalışmayı sürdüren yabancı ülke vatandaşlarının döviz giriş çıkışları değerlendirilmektedir. Bu durumların yaşanması sonucunda eğer ülkeye giren döviz, çıkan dövizden az hesaplanmış ise cari açık oluşmuş demektir.

Cari Açık Nasıl Hesaplanır?

Cari açığın hesaplanabilmesi için ödemeler dengesine ihtiyaç duyulmaktadır. Sermaye hesabı ile cari denge hesabı, ilgili hesaplamanın yapılması için kullanılan temel faktörlerdir. Cari dengenin hesaplanabilmesi için hizmetler dengesi, mal dengesi, yatırım gelirleri dengesi ve cari transferlerinin toplamı ele alınmaktadır.

Bir ülkenin ithalatı ile ihracatı arasındaki farka mal dengesi adı verilmektedir. Hizmetler dengesine bakıldığında, turizm ve sigorta gibi hizmetlerin karşılığında tahsil edilen döviz, satış işlemi sonunda ödenen döviz arasındaki fark olarak açıklanmaktadır. Cari transferler, yurtdışında çalışmakta olan işçilerin getirdiği döviz bedeli olurken, yatırım gelir dengesi ise bir ülkenin yurtdışına dolaylı veya doğrudan gerçekleştirdiği yatırımların döviz bedeliyle ilgili ülkeye farklı ülkelerin gerçekleştirdiği yatırımların döviz bedelleri arasındaki fark olarak belirtilmektedir.

Döviz Kuru ile Cari Açık İlişkisi

Döviz kuru, bir ülkenin dış ülkelerden döviz talebiyle beraber ülkeye döviz arzı arasındaki fark, döviz kurunu belirlemektedir. Kurun düşük olması, döviz arzının talebinden fazla olmasıyla açıklanabilir. Ayrıca kurun yüksek olması da arzın talepten az olması durumunda ortaya çıkar.

Dövizin Ülkeye Girme Süreçleri

Döviz girişi bir ülkeye farklı 3 kanal yoluyla girmektedir. Bunlar;

  • Doğrudan yabancı yatırımlar aracılığıyla
  • Portföy yatırımları aracılığıyla
  • Kısa ve uzun vadeli borçlanmalar şeklinde sıralanabilir.

Doğrudan yabancı yatırımlar, yabancıların fabrika kurmak veya şirket satın almak amacıyla ülkeye getirdiği döviz olarak adlandırılır. Portföy yatırımları, yine yabancıların hisse senetleri özel şirket tahvilleriyle devlet tahvillerini satın almak için ülkeye getirdiği dövizle sağlanır. Kısa ve uzun vadeli borçlanmalar ise, kısa vadedeki borçların pay olarak artmasıyla ortaya çıkmaktadır.

Cari Açık Nasıl Önlenebilir?

Türkiye’deki dış ticaret açığının fazla olması, aslında cari açığın temel nedenleri arasındadır. Bununla beraber sunulan istatistikler, Türkiye’nin her döneminde dış ticaret açığı, cari işlemler açığından fazla olmuştur.

Dış ticaret açığında oluşan fazlalığın ise iki temel nedeni vardır. Petrol ve doğalgaz ihtiyacı ile elektrik enerjisinin ithalatla temin edilmesi sonucunda bu açık ortaya çıkmaktadır. Ancak enerji sektöründeki dışa bağlılık azaltıldığında, dış ticaret açığı önemli oranda kapanacaktır.

Ülkemizdeki ekonomik gelişme ve büyümeler, dış ticaret açığını da beraberinde getirmektedir. Ekonominin büyümesiyle beraber enerji ihtiyacı artmaktadır. Aynı durum sanayideki büyümeyle de açıklanabilir.

Türkiye’deki cari açığın önlenebilmesi için öncelikle yurt içindeki üretim kapasitesinin arttırılması gerekmektedir. Bununla beraber markalaşma stratejisine başvurulmalı ve ihraç edilen tüm ürünlerde KDV’nin yüksek olmasına dikkat edilmelidir.

Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) Nedir? 69

Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) Nedir?

Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) Nedir: Emeklilik sürecinde daha güvenilir bir tasarruf yapılmasına olanak sağlayan ve bu tasarrufların yatırıma dönüştürülmesini amaçlayan...

Sabit Kur Nedir? 60

Sabit Kur Nedir?

Sabit Kur Nedir: Döviz kurlarının, farklı bir ülkenin para birimi ya da başka ülkelerin para birimlerinden meydana gelen bir değere...

Varant Nedir? 54

Varant Nedir?

Varant Nedir: SPK mevzuatına göre, elinde bulunduran yatırımcılara; dayanak gösterge ya da dayanak varlığı önceden tespit edilen bir fiyat üzerinden, belirlenmiş...

Enpara Nedir? 68

Enpara Nedir?

Enpara Nedir: Türkiye’nin köklü bankalarından Finansbank’ın sunduğu şubesiz bankacılık hizmetine Enpara denir. 2012 yılında sadece dijital ortamda hizmet sunmaya başlayan Enpara, Türkiye’de şubesiz bankacılığı...

Destek ve Direnç Noktaları Nedir? 71

Destek ve Direnç Noktaları Nedir?

Destek ve Direnç Noktaları Nedir: Borsadaki emtiaların fiyatlarının düşerken talebinin artması yönündeki beklentilere destek noktası denir. Bu durumun tam tersi olarak fiyatların...

Konkordato Nedir? 83

Konkordato Nedir?

Konkordato Nedir: Farklı nedenlerden ötürü işleri bozulan ve ödeme gücünü kaybeden borçluları korumak amacıyla yapılan anlaşmaya konkordato denir. Bu anlaşma...

Sitemiz

www.onedir.net

Türkiye'nin Net Bilgi Kaynağı

Amacı;

nedir

sorusunun cevabını, okuyucuya en kısa yoldan ulaştırmaktır.

Onedir Net sitesinin, bilgiyi paylaşmak ve insanlara faydalı olmak dışında hiçbir gayesi yoktur.