İlginizi Çekebilir
Çingene Nedir?
  1. Ana Sayfa
  2. Yaşam
  3. Cemevi Nedir?

Cemevi Nedir?

Cemevi Nedir?

Cemevi Nedir: Cemevi, Alevilik mezhebine mensup olan kişilerin ibadetlerini, sosyal faaliyetlerini ve eğitim-öğretim gibi etkinliklerini gerçekleştirdiği yerdir. Bu anlamda ibadet ve toplantılarını gerçekleştirmek için Alevi vatandaşlarımız Cemevlerini kullanırlar. Arapça’da toplanmak anlamına gelen “Cem” farklı isimler alarak bugüne kadar gelmiştir.

Cemevi Kelime Anlamı

Alevilerin toplanma yeri. (Kaynak: Türkçe TDK Sözlük)

Cemevi Tarihi

Cem evlerinin ilk kuruluş tarihi net olarak bilinmemekle beraber eski zamanlardan bugüne kadar Alevilerin ibadetlerini, sosyal faaliyetlerini ve eğitim-öğretim gibi paylaşımlarını yaptıkları yer olarak anılmaktadır.

Alevi örgütlenmeleri tarih sürecinde farklı şekillerde ortaya çıkmıştır. Önceleri dergâhlarda başlayan toplantılar daha sonra tekke, zaviye, dernek, vakıf ve günümüzde ise Cemevi’nde devam etmektedir.

Cem Törenlerinin Tarihsel Dayanakları

Alevilik mezhebine göre cem törenleri, son peygamber Hz. Muhammed’in Miraçtan dönmesinin ardından ‘Kırklar Meclisi’ olarak adlandırılan topluluğu ziyaret etmesiyle ve bu toplulukta yer alan kişilerle konuşmasıyla başlamıştır. Cem erkanları, bu olayın bir nevi canlandırılması ve olayın hatırlanması amacıyla yeniden yaşatılması adına törenler düzenlemektedir. Ayrıca ilk cem ayininin de bu şekilde yapıldığı iddia edilmektedir.

Aleviler Nasıl İbadet Eder?

Günümüzde Aleviler hakkında çok sayıda yanlış bilinen bazı gerçekler vardır. Öncelikle bu mezhebe bağlı olan kişilerin Allah’a ya da Hz. Muhammed’e inanmadığı düşünülür. Oysa bu durumun tam tersine Alevilerin Allah’a ve peygamberine olan inancı tamdır.

Alevi toplumunun inanç konusundaki farklılığı, Hz Ali’yi diğer halifelerden üstün görmelerinden dolayıdır. Hz. Muhammed’in vefatının ardından onun yerine Hz. Ali’nin geçmesini savunan Aleviler, bu anlamda diğer inançlardan kendini soyutlamıştır.

Cem evinde yapılan ibadetlere Halk Namazı ya da Cem adı verilmektedir. Bu toplumda ayrıca ’12 İmamlar’ inancı bulunmaktadır. 12 İmam olarak adlandırılan insanlar, Hz. Muhammed’in soyundan gelen ve din düşmanları tarafından şehit edilen imamlardır.

Alevilerin gerçekleştirdiği bir diğer ibadet ise muharrem orucudur. Bu orucun temelinde, Hz. Ali ve ailesinin Kerbela’da şehit edilmesi olayı vardır. Her yıl bu olayı anmak için 12 günlük oruç tutulmaktadır. Aleviler 12 günlük oruç süresinde müzik dinlemez, et, sarımsak, yumurta ve soğan tüketmezler. Ayrıca saf su da içmezler. Yine bu 12 günlük süre içerisinde kişisel bakım yapmamakla beraber cinsel ilişkide de bulunmazlar. Yapılan bu ibadetin asıl amacı, Kerbela’da şehit düşen insanların acılarını yaşamak ve onlara olan bağlılıklarını dile getirmektir.

Cem Evi’nde Nasıl İbadet Edilir?

Cem Evi’nde Aleviler kendine özgü bir şekilde ibadet ederler. Dede adı verilen kişilerin yönettiği bu ibadette, bayan ve erkekler bir arada semah yapar. Semah, Cem Evi’nde belirli gün ve saatte toplanarak, Alevilerin bağlama eşliğinde tören düzenlemesidir. İbadetin en önemli parçası olan bu işlemin ardından, 12 imamların adının anıldığı dualar edilmektedir.

Burada ibadet etmek isteyenler için bazı kriterler bulunmaktadır. Örneğin insanları inciten ya da cana kıyan kişiler Cemevi’ne alınmaz. Bununla beraber sözünde durmayan, kul hakkı yiyen ya da eşinden keyfi olarak boşananlar da Cemevi’ne alınmamaktadır.

Cem ibadetinde ’12 Hizmet’ adı verilen bazı kavramlar vardır. Bu kavramlar daha çok ibadet sırasında yapılacak işlemleri açıklar. 12 Hizmet adı verilen kavramlar ve açıklamalar aşağıdaki gibidir;

  • Rehber: Cem’e katılanlara her konuda yardımcı olmakla görevlidir.
  • Dede:Cem’i yöneten kişidir.
  • ÇerağcıMeydanın aydınlatılmasından sorumludur.
  • Gözcü:Cem’de sükûneti sağlayan kişidir.
  • Farraş:Manevi temizlikten sorumludur. Rehbere de yardımcı olur.
  • Zakir:Zar eşliğinde deyiş söyleyen kişi.
  • Sofracı:Cem’de yemek işlerine bakan kişidir.
  • Pervane:Semah yapan kişi.
  • İznikçi:Cem Evi’nin temizliğini yapar.
  • Peyik:Cem’in olacağını haberdar eden kişidir.
  • Bekçi:Cem’in güvenliğinden sorumludur.

Yorum Yap

Yorumlar (1)

  1. Cemevleri Alevi vatandaşlarımızın yurttaşlarımızın ibadet ettiği bir ibadethanedir, Cami neyse Aleviler içinde Cemevi odur desek yanılmayız. Cemevleri genelde ülkemizde Tunceli (Dersim) şehrinde yaygındır ve ilk Cemevi de burada açılmıştır diye biliyorum yanlışsam düzeltin sevgili dostlarım.