1. Ana Sayfa
  2. Sağlık
  3. Çölyak Nedir?

Çölyak Nedir?

Çölyak Nedir?
İçeriğimize oy verebilirsiniz.

Çölyak Nedir: Çölyak bağırsaklarda meydana gelen, vücudun gluten adı verilen proteini tolere edemeyişiyle kronikleşerek oluşan bir emilim sorunudur. Çölyak hastalığı tedavisi olmayan ve ömür boyu süren bir rahatsızlıktır. Herhangi bir ilaç, aşı vb gibi tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Bu durumlar Çölyak hastaları için başlangıç aşamasında ürkütücü gelse de Glutensiz diyet yaparak kolay yolla ömür boyu sağlıklı kalmak mümkündür.

Çölyak Hastalığının Tarihçesi?

İlk olarak 2. Yüzyılda Kapadokyalı Aretaesus kitabında Çölyak hastalığından bahsetmiştir. İngilizce olarak “Celiac” Türkçe olarak “çölyak” denilmiştir. Günümüzde bilinen ve tanımlanan Çölyak Hastlalığından ise Samuel Gee bahsetmiştir.  1969 yılında ise Avrupa Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Birliği (ESPGHAN) tarafından Çölyak hastalığı kriterleri oluşturulmuştur.

Çölyak Teşhisi Nasıl Konulur?

Çölyak teşhis konulması zor bir hastalıktır. Teşhis aşamasında birçok hastalık ile karıştırılıp yanlış teşhis konulması veya hiç teşhis konulamaması mümkündür. Özellikle Gluten Alerjisi olarak da anılan Çölyak Hastalığı, Gluten İntoleransı ile karıştırılmaktadır. Çocuklarda dışkı testi ile teşhisi konulabilmektedir. En doğru sonuç ise kan tahlili ve endoskopi ile konulmaktadır. Çölyak Hastalığı Gastroenteroloji Ana Bilim Dalının uzmanlık alanına girer.

Çölyak Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Çölyak hastalığının çok fazla belirtisi bulunmaktadır. Bu belirtilerin bir kısmı başka hastalıkların belirtileriyle benzer olsa da hepsinin bir araya gelmesiyle şüpheler oluşmaktadır.

  • Aşırı kilo kaybı, zayıflık
  • Kansızlık, vitamin eksiklikleri
  • İştahsızlık, gaz sancıları
  • Gerginlik, sinirlilik
  • Kusma
  • İshal
  • Karın bölgesinde meydana gelen şişkinlik
  • Dışkıda meydana gelen anormallikler
  • Kaslarda, kemiklerde meydana gelen güçsüzlükler
  • Ağızda meydana gelen aflar, yaralar
  • Gelişim Geriliği
  • Emilim sorunundan kaynaklı meydana gelen gece körlüğünün ortaya çıkması

Glutensiz Diyet Nasıl Yapılır?

Gluten (Gluten Nedir) başlıca buğday, çavdar, yulaf gibi tahıl ürünlerinde bulunmaktadır. Fakat bu ürünlerden yapılan, ham maddesi bu tahıllar olan binlerce gıda bulunmaktadır. Bu nedenle tüketilen bütün ürünlerin (Gıdalar , Makyaj malzemeleri, Bakım ürünleri ) içeriğinin araştırılması ve tüketiminin öyle yapılması gerekmektedir.

Bu Yazımızıda Okuyabilirsiniz:  Şalgam Nedir?

Glutensiz Diyetin Faydaları Nelerdir?

Gluten hassasiyeti olan bireylerde glutenin olumsuz etkileri saymakla bitmez. İlk olarak gluten tüketiminin en büyük etkisi  tüketim sonrasında meydana gelen karın şişliğidir. Glutensiz diyet yapan bireylerde bu şişkinliğin ortadan kalktığı ve bel bölgesinde meydana gelen yağlanmanın büyük oranda azaldığı gözlemlenebilir. Glutenin diğer etkilerinden biri de meydana getirdiği kısırlık, kemik erimesi ve ileri boyutlarında bağırsak kanseridir. Glutensiz diyet yapmaya başladığınızda bu riskler ortadan kalkacak, tüketiminde ise sizi gereksiz risk altına sokacaktır.

Gluten hassasiyeti bulunan bireylerde gluten tüketimi, bağırsaklarımızda bulunan villus adı verilen tüycüklerin zaman içerisinde düzleşmesine, yok olmasına sebep olmaktadır. Villuslar vücudumuza alınan vitaminlerin emilimini sağlamaktadır. Gluten sebebiyle düzleşen villuslar emilim görevini yerine getiremez hale gelir zamanla. Vücutta demir, çinko, folik asit, B6, B12 gibi vitamin ve minerallerin emilimi sağlanamaz. Bu da insanlarda kansızlık gibi sorunları beraberinde getirir. Saç dökülmeleri, tırnak kırılmaları, halsizlik vb gibi durumlar kaçınılmaz olur. Glutensiz diyet yapan bireylerde bu gibi sorunlar zamanla ortadan kaybolur.

Gluten vücut için gerekli olan bir protein değildir. Hatta yapılan bazı araştırmalar sonucunda gluten tüketiminin Otoimmun hastalık riskini artırdığına dair bilgiler bulunmaktadır. Kesinlik kazanmış olmasa da iltihaplı bağırsak hastalıkları, Otoimmun Tiroid hastalıkları, Romatoid Artrit gibi hastalıklarda bireylere glutensiz beslenmesi önerilmektedir. Yani bireylerde gluten hassasiyeti bulunmasa dahi glutensiz beslenmenin vücuda birçok faydası bulunmaktadır.

Kimler Risk Altındadır?

Birinci dereceden yakınında LGA yetmezliği bulunan bireylerin Çölyak Hastalığına yakalanma ihtimalleri daha fazladır. Özellikle de kadın bireylerin yakalanma ihtimali çok daha fazladır.

Bir önceki yazımız olan Vegan Nedir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Yorum Yap

Yorumlar (1)

  1. Yakın zamanda Çölyak teşhisi konuldu bana da. Adını bile duymadığım bir hastalık. Alışma süreci çok zor ama alışınca çok kolay olacağını söylüyor herkes. Allah yardımcısı olsun Çölyak olanların. Faydalı bilgiler oldu benim için teşekkürler.