İlginizi Çekebilir
Simya-nedir
  1. Ana Sayfa
  2. Yaşam
  3. Deneme Nedir?

Deneme Nedir?

Deneme Nedir

Deneme bir kişinin herhangi bir konu hakkında duygularını düşüncelerini ve fikirlerini başkalarıyla paylaşmak için kesinlik içermeyen anlatım tarzıyla samimi ve uygun bir üslupla yazdığı yazılardır.

Birçok edebi türe yakınlığı ile bilinen deneme yazımı bakımından çok zor olan bir edebi türdür. İsminin deneme olması bu sebepten kaynaklanıyor olabilir. Denemede okuyucuya aktarılmak istenen düşünceler samimi yaklaşımlar denemenin fıkraya, sohbete dönüşebilme riskini taşıması yazılırken büyük zorluklar yaşan olmasına neden olmaktadır.

Denemenin usta yazarlarından birisi olan Montaigne  bir yazı da söylemiş olduğu sözleri ile herhangi bir konuda iddialarından olmadığını, denemelerini sadece kendi fikrinden kaynaklı yazılar olduğunu ve bunu kimseye kanıtlama gibi bir çabasının olmadığını anlatmaya çalışmaktadır. Bu edebi türün en önemli ve belirgin özelliği olabildiğince doğal olup samimi bir dil ile kişinin kendi fikirlerini lanse edebilmesidir.

Türk edebiyatında Tanzimat sonrasında ki servet-i Fünun döneminde denemeler kendisini göstermeye başlamıştır. Cumhuriyet döneminde ise denemeleri iyi seviyelerde yazılabildiği görülmeye başlanmıştır. Ülkemizde denemeler okurlar tarafınca çokça sevilen bir edebi türdür.

Toplumsal problemleri ele almadığı için çok iddialı olmayan temellere dayanarak kişi kendisi ile ilgili ya da soyut düşüncelerle ilgili aktarımlarda bulunur.

Denemelerin Belirleyici Özellikleri

  • Düşünsel planla yazılır ama makalelerden farklı olarak daha kısa yazılar olarak nitelendirilebilir.
  • Bu edebi türde denemeyi yazan kişi fikirlerini sadece ortaya koyar. Bunu kanıtlamak için herhangi bir çaba göstermez ve beklenti içinde bulunmaz.
  • Uzun yazılar değildir. Kişilerin bu eserleri günlük olarak yazıp daha sonra okurlar tarafından unutulması da olağan bir durumdur.

Deneme Yazılarında Anlatım Şekli

  • Denemeyi yazan kişi kendi dışında bulunan gerçek dışı şeyleri yani hayali olarak anlatmaya ve bu anlatımı diyalog olarak yazmaya çalışmaktadır.
  • Bu yazılarda eşyaların, olayların görünmeyen taraflarını yani insanların dikkat etmediği hususları, olayların arkasındaki güzellikleri, kendi üslubuyla okuyucuya anlatmaya çalışmaktadır. İnsanın gördüğünü değil baktığını anlatmaya çalışan bir edebi türdür.
Bu yazımızı da okuyabilirsiniz:  Pay ve Payda Nedir?

Deneme Örnekleri

Nurullah Ataç; Yen şiir
Sabahattin EYÜBOĞLU: Halk kavramı
Suut Kemal YETKİN: Güzel yazılar
Ahmet Hamdi TANPINAR: Kitap korkusu
Peyami SAFA: Sürü adamı

Türk Edebiyatındaki Deneme Türünün Yazarları Arasında

Nurullah Ataç, Sabahattin Eyüboğlu, Suut Kemal Yetkin, Nurettin Topçu, Mehmet Kaplan Salah Birsel, Cemil Meriç, Enes Batur, Nermi Uygur Uğur Kökten denemeleriyle okuyucularını yetkiliye bilmiş yazarlardır

Bir önceki yazımız olan Kozmopolit Nedir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.


Yorum Yap

Yazar Hakkında

İnternetteki bilgi kirliliğine ve spam yazılara tepki olarak "Türkiye'nin net bilgi kaynağı" O Nedir Net'i kurdu. Bilgiyi paylaşmak ve insanlara faydalı olmak dışında hiçbir gayesi yoktur.

Yorum Yap