İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Yaşam
  3. Fay Hattı Ne Demek?

Fay Hattı Ne Demek?

fayhattı

Fay hattı ne demek: Yerkabuğundaki plakaların zayıf bölgelerinde yaşanan depremlerin ardından meydana gelen kırık bölgedir.

Yer kabuğunu meydana getiren levhaların hareketleri sonucunda yaşanan sıkışma ve gerilmeler, uzun yıllar boyunca enerji birikimine neden olur. Biriken enerjilerin ortaya çıkmasıyla hareketlenme yaşanır ve fay hatları oluşur. Birbirinin hareketini engelleyen levhalarda ilk olarak sürtünme başlar. Sürtünme sırasında kütleler arasındaki fay hatları zorlanır ve gerilme enerjisi birikmeye devam eder. Bir süre sonra şiddetli kırılma hareketleri yaşanır ve bu harekete deprem adı verilir.

Fay Nedir?

Fay aynı zamanda kırık olarak da bilinir. Kıvrılmaların sonucunda oluşan kırılmalar sonucunda yaşanan kaymalar, gözle görülebilir. Bir kırığın fay olarak kabul edilmesi için atım, taban ve tavan blokları ve fay aynasının olması gerekir.

Kayaçlarda gözle görülebilen kayma hareketi olarak adlandırılan fay, kayaçların kırıklarla beraber kopmasıyla oluşur. Fay tipleri de bu kapsamda 5 farklı şekilde incelenmektedir. Normal faylar, ters faylar, eğim atımlı faylar, oblik atımlı faylar ve doğrultu atılımlı faylar, farklı özelliklere sahiptir.

Oblik Atımlı Faylar: Doğada meydana gelen gerilme hareketlerinin yönü, kayaçlarda yaşanan kırılmaların doğrultusuyla aynı değildir. Bu yüzden gerilmenin ardından oluşan faylar tek bir yöne atım göstermez. Oblik atımlı faylar, ana hareket yönüyle beraber ikincil hareketle oluşan faylardır.

Doğrultu Atımlı Faylar: Fay düzleminin her iki yanında yer alan blokların birbirine doğru kaymaları sonucunda oluşur. Kayma hareketinin yönüne göre iki farklı şekilde incelenir.

Ters Faylar: Fay düzlemi üzerinde eğimin yukarıya doğru hareket eden faylardır. Ayrıca ters faylarda iki blok birbirine yaklaşmaktadır. Eğim atımlı ters fayların uzunluğu ise kilometrelerce olabilir.

Normal Faylar: Eğimi aşağıya doğru hareket eden faylardır. Oransal hareketlere sahip olan bu faylardaki blokların hangisinin hareket ettiğini saptamak imkansızdır. Bu yüzden bloklar arasındaki kaymalara bakılarak fikir sahibi olunabilir.

Bu yazımızı da okuyabilirsiniz:  Noel Nedir?

Eğim Atımlı Faylar: Oluşan hareket bu fay düzleminde, eğim boyunca yukarıya veya aşağıya doğru meydana gelmektedir.

Türkiye’deki Fay Hatları Nerelerden Geçiyor?

Türkiye nüfusunun yaklaşık %60’ı, hala faal olan deprem alanları üzerinde yerleşmiştir. Türkiye tarihinde görülen Van, Erzincan, Çankırı, Bolu, Erzurum, Kütahya, Bingöl, Tokat, Burdur, Adapazarı, Düzce, Gölcük ve Ceyhan depremlerinin ciddi anlamda can ve mal kaybına neden olması, söz konusu şehirlerin fay hatları üzerinden yer almasından kaynaklanmıştır. Ayrıca Türkiye’de Mersin, Karaman, Konya Ovası, Mardin Eşiği ve Ergene Havzası, deprem tehlikesi en az olan bölgelerdendir.

Türkiye’deki fay hatları, Doğu Anadolu Fay Hattı, Batı Anadolu Fay Hattı ve Kuzey Anadolu Fay Hattı olarak üç farklı şekilde incelenmektedir.

Batı Anadolu Fay Hattı: BAF, Ege Bölgesi’nin kuzeyinden başlar. Güneye doğru çok sayıda uzanan fay hatlarından meydana gelir.

Kuzey Anadolu Fay Hattı: KAF, Saros Körfezi’nden başlar. Sapanca Gölü, Marmara Denizi, Adapazarı ve Erzincan üzerinden Van Gölü’ne kadar uzanmaktadır.

Doğu Anadolu Fay Hattı: DAF, Hatay grabeninden başlamaktadır. Kahramanmaraş, Malatya, Adıyaman ve Elazığ ovalarından geçer. Ayrıca Bingöl’e kadar sokulmaktadır.

Bir önceki yazımız olan Kozmopolit Nedir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.


Yorum Yap

Yazar Hakkında

İnternetteki bilgi kirliliğine ve spam yazılara tepki olarak "Türkiye'nin net bilgi kaynağı" O Nedir Net'i kurdu. Bilgiyi paylaşmak ve insanlara faydalı olmak dışında hiçbir gayesi yoktur.

Yorum Yap