İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Sağlık
  3. Hipotalamus Nedir?

Hipotalamus Nedir?

Hipotalamus Nedir?
İçeriğimize oy verebilirsiniz.

Hipotalamus Nedir: Beyindeki talamusun altında yer alan ve merkezi sinir sisteminin önemli bir parçası olan ön beyin bölgesine hipotalamus denir. Vücuttaki tüm organlarla beraber beyin bölgesindeki sinirsel bağlar bu bölgede yer almaktadır. Bunun yanı sıra sinirsel bağlar ile dış bölge arasındaki iletişimi sağlayan hormonlar da hipotalamusta bulunmaktadır.

Hipotalamusun Yapısı ve Özellikleri

Tüm omurgalılarda bulunan hipotalamus, insanlarda bademe benzeyen bir şekildedir. Büyüklüğü yaklaşık 4 cm’dir. Vücuttaki metabolik dengeyi sağlamanın yanı sıra birçok görevi bulunmaktadır. Beyin bölgesinin %1’lik kısmı olan hipotalamusun boyutu küçük de olsa beynin en önemli yapılarından birisidir.

Duyusal davranışların kontrol edilmesini sağlayan bu beyin bölgesi öncelikle yakınında yer alan hipofiz bezine yapmış olduğu uyarıcı maddelerle beraber hormon kontrolünü de sağlamaktadır. Vücudun iç dengesi hipotalamus ile korunmakla beraber yağ, protein ve karbonhidrat dengesi de bu bölge tarafından dengede tutulmaktadır.

Duyguların hormonlarla ifade edilmesini sağlayan hipotalamus, duygulardaki değişiklikleri salgı bezlerine aktarır. Bu durumun sonucunda kaygı, stres ve üzüntü gibi duygular ortaya çıkmaktadır. Hipofiz bezinin yanı sıra böbrek üstü bezler de salgılanan bu hormonlardan etkilenmektedir. Genel olarak bireylerin hayata bakış açısını şekillendiren bu önemli bölge, yaşamsal faaliyetler için de oldukça önemlidir. Korku, kızgınlık veya şiddet gibi duygular hipotalamus kontrolünde değildir. Bu tür duygular talamusta bulunmaktadır.

Hipotalamus Hormonları

Hipotalamus hormonları vücutta etkin rolü bulunan tüm hormonlar olarak örneklendirilebilir. Bu kapsamda hipofiz sayesinde gonadotropin salgılamaya yarayan LH ve FSH hormonları, dopamin hormonu, büyüme hormonu Graowth, TSH hormonu, tiroid bezinde yer alan parafolliküler ve antidiüretik hormon, hipotalamus hormonları arasındadır.

Yaşamsal olan tüm işlevlerin yerine getirilmesini sağlamakla beraber gerekli işlevlerin düzenli ve dengeli çalışmasını sağlayan bu hormonların denetlenmesi, salgılanması ve var ise eksikliklerinin giderilmesini sağlayan önemli bir mekanizmadır.

Hipotalamusun Görevleri Nelerdir?

Özellikleri bakımından farklı bir vücut organı gibi görülen hipotalamusun görevleri şu şekildedir;

  • Vücuttaki açık ve tokluk hislerini ayarlar.
  • İdrar oluşumu ve susama ile elektrolit dengesinin düzenlenmesine yardımcı olur.
  • Kalp atış ve kalp basınç hızını kontrol eder.
  • Sağlık açısından önemli olan vücut ısısının dengede kalmasını sağlar.
  • Gündelik yaşam ritmini ayarlar.
  • Yağ ve karbonhidrat gibi bileşiklerin metabolizmadaki ayarlamasını sağlar.
  • Davranış ve duyguların ayarlanmasında oldukça önemlidir.
  • Süt boşalması ve uteruskasılmalarını düzenler.
  • Hipofiz bezinin düzenli çalışmasını sağlar ve hormonların kontrolünü gerçekleştirir.
Bu Yazımızıda Okuyabilirsiniz:  Omega-3 Balık Yağı İçeren Besinler Nelerdir

Hipotalamus bölgesinde sinir hücreleri yer almaktadır. Bu hücrelerin üretilmesi ve kana karıştırılmasından sorumludur. Ayrıca hipofiz bezinde yer alan uyarıcı maddeleri de hipotalamus üretmektedir. Bölgede salgılanan maddeler öncelikle hipofiz bezine ulaşır ve farklı hormonların kana karışmasını ve hormonların birleşmesini sağlamaktadır.

Hipotalamusta hipofizi uyaran farklı uyarıcı maddeler bulunmaktadır. Bu maddeler;

  • Büyüme hormonlarının salgılanmasında uyarıcı etkisi yapan GH-RF
  • Bu durumu engelleyen GH-RIF
  • Prolaktinsalgılanmasında uyarıcı etki yapan PRF ve bunu engelleyen PIF
  • Tireotrophormonunun salgılanmasında uyarıcı etkisi yapan GN-RF
  • Kortikotrophormonunun salgılanmasında uyarıcı etki yapan PRF maddesi şeklinde sıralanabilmektedir.

Hipotalamus özelliklerinden olan ısı düzenleme olayında, bölgenin ön ve arka kısımlarında yer alan kontrol merkezi devreye girmektedir. Bununla beraber açlık ve tokluk gibi önemli hisler de bu bölge sayesinde gerçekleşmektedir. Gerekli olduğu zaman hormon salgılayan bu bölge yemek tüketip tüketilmeyeceğini belirlemektedir.

Hipotalamus Duyarlılığı

Hipotalamusun duyarlı olduğu faktörler şu şekilde sıralanmaktadır;

  • Mikroorganizmalar
  • Işık
  • Stres
  • Kokusal uyaranlar
  • Steroidler
  • Kan kaynaklı uyaranlar.

Bir önceki yazımız olan Şalgam Nedir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Yorum Yap

Yorumlar (1)

  1. özellikle tıp öğrencileri için çok yararlı bir post olmuş, bu ve bu gibi paylaşımların devamının gelmesini diliyorum