İlginizi Çekebilir
Felsefe Nedir?
  1. Ana Sayfa
  2. Sosyal
  3. Jakobenizm Nedir?

Jakobenizm Nedir?

Jakobenizm Nedir?

Jakobenizm Nedir: Fransız Devrimi sonucunda ortaya çıkan ve ideolojisi zorla kabul ettirmeyi amaçlayan politik akım veya düşünce tarzına jakobenizm denir. Ayrıca keskin devrimci anlamında da kullanılmaktadır. Uzun yıllardır var olan bu kavram günümüzde de kendi ideolojisini topluma zorla benimsetmek isteyenler için telaffuz edilmektedir.

Jakobenizm Kelime Anlamı

Tepeden inmecilik. (Kaynak: TDK Türkçe Sözlük)

Jakobenizm Tarihçesi

Jakobenizm akımı Fransız Devrimi’nden sonra kurulan bir kulübün fikirlerine dayanmaktadır. Bu kulüp Maximilien Robespierre tarafından kurulan Jakoben Demokratik Kulübü’dür. Devrimin belirleyici ve radikal unsuru olan Robespierre’ye bağlı kişiler, karşı devrimleri sadece devletin zor kullanarak yok edebileceğini savunmuştur. Ayrıca amaç olarak, elde edilecek dikta yönetiminin ardından aydınlanma çağındaki felsefecilerin düşünce yapısı olan doğal düzene ulaşmayı hedeflemişlerdir.

Daha çok eğitim alanında 20. yüzyıla kadar etkisini sürdüren jakobenizm, Fransız Devrimi sırasında yaşanan olaylardan çok daha büyük kayıplara neden olmuşlardır. Bununla beraber ideolojilerine karşı olan kişileri susturabilmek amacıyla idam uygulamasını tercih etmişlerdir. Maximilien Robespierre’in düşmesiyle etkisini yitiren bu akım, jakoben liderlerin idam edilmesiyle beraber tamamen ortadan kalkmıştır.

Jakobenizm Özellikleri

Bir ideoloji olmaktan çok tercih edilen yöntem olan jakobenizm, temel olarak aristokrasi yerine cumhuriyeti savunmaktadır. Gericiler tarafından çokça eleştirilen jakobenler, aristokrasi kurumlarına karşı aşırı sert davranmıştır. Bununla beraber teokrasi ve feodaliteyi savunanların aynı zamanda şiddet ve korkutma gibi faktörlere dayanak oluşturmasıyla beraber jakobenler tarafından suçlanmışlardır.

Fransa’da Jakobenizm Dönemi

Fransa’da jakobenizm dönemi çok sayıda insan kaybına neden olmuştur. Öncelikle jakobenler, ülkenin gidişatını beğenmemiş ve Danton ile Robespierre önderliğinde hükümete karşı darbe yapmıştır. Bu darbe sonucunda Fransa yönetimi tamamen jakobenlere geçmiştir. Terör ve diktatörlük döneminin başlamasına neden olan bu durum ayrıca Kral Lois’in ölmesiyle beraber giderek şiddetlenmiştir. Çünkü kralın ölümü Avrupa devletlerinin Fransa’ya karşı cephe oluşturmasına sebep olmuştur.

Yaşanan bu durumun ardından ülkenin batısında yer alan Vendee kasabasındaki köylüler ayaklanma başlatmıştır. Darbeci hükümet kendi halkına karşı ordu görevlendirmiş ve ayaklanmaları kanlı bir şekilde bastırmıştır.

Jakobenizm döneminde Fransa ayrıca dış düşmanlarına karşı başarılı sonuçlar almıştır. Bazı dönemlerde ise İngiltere ve İtalya’nın işgalinden söz edilmeye başlanmıştır. Robespierre’ye göre yabancı halklar, kendi özgürlüklerini tercih etmeli ve kendileriyle birleşmeyi tercih etmelidir. Aynı dönemde Fransa’daki tüm gençler silah altına alınmıştır. Bununla beraber yönetimde bulunanlar, kendileri gibi düşünmeyen herkesi idam etmeye devam etmiştir. Meclisi tamamen halk oluşturmuş ve Cumhuriyet rejimiyle idare edilmeye başlanmıştır.

1773 yılında düzenlenen büyük bir anma töreniyle beraber kilise çanları sökülmüş ve sanayide kullanılması amaçlanmıştır. Aynı zamanda rakiplerin kralcı yönetimi benimsemeleri nedeniyle aylık ücretleri de kesilmiştir. Din, tamamen batıl olarak kabul edilmiş ve bunun yerine ulusan anlamdaki ibadetlerin yapılması gerektiği aktarılmıştır. Hıristiyanlıktan uzaklaşma süreci de Fransa’da bu şekilde başlamıştır.

1794 yılına gelindiğinde ise yaşanan ekonomik sıkıntılar nedeniyle Danton eleştirilmeye başlanmıştır. Devrim yönetiminin halk desteğini kaybetmeye başlamasıyla beraber daha sert önlemler alınmıştır. Ancak iç çatışmalar yeniden başladığı için baskıcı tutum, ortaya çıkan halk hareketlerini bastırmaya devam etmiştir.

Robespierre, mecliste gerçekleştirdiği tasfiyelerle beraber ılımlı ve aşırı sol grupları idam ettirmiştir. Bu süreç sonunda mecliste ciddi suçlamaların hedefi olan Robespierre, geri çekilme sürecine gitmiştir. Kendisine karşı düzenlenen entrikalar ve sürekli yapılan olumsuz yorumlar nedeniyle bir süre sonra tutuklanmıştır. Konvansiyon kuvvetleri olarak adlandırılan yeni oluşum ile beraber jakobenizm kurucusu Maximilien Robespierre giyotin ile idam edilmiştir.

Yaşanan bu olaydan sonra krallık rejimi hem Avrupa’da hem de dünyada eski saygınlıklarını yitirmiştir. Tamamen insan haklarına dayalı yönetimler kurulmaya başlanmış ve devrimin en temel ilkeleri olan adalet, özgürlük ve eşitlik kavramları dünyaya yayılarak cumhuriyet rejiminin etkin olmasında rol oynamıştır.

Yorum Yap

Yorumlar (1)

  1. fransız devrimi dünyamıza çok şey kazandırmış katmıştır ama jakobenizm bence bunlardan biri değil, zira demokrasiye uyan bir düşünce sistemi değil. zorla insanlara bazı şeyler dayatan bir sistemden ne beklenırki?