İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Sağlık
  3. Jet Lag Nedir?

Jet Lag Nedir?

Jet Lag Nedir?

Jet Lag Nedir: Uzun mesafeli uçak yolculuklarında, vücudun değişen zaman dilimine uyum sağlayamaması durumuna jet lag denir. Vücutta günlük ritim potansiyelini düzenleyen biyolojik bir saat bulunmaktadır. Beyinde ise hormon salgılanarak bu saat kontrol edilmektedir. Daha çok batıdan doğuya doğru farklı zaman dilimlerinde yapılan seyahatlerde günlük ritim bozulur ve bununla beraber dikkat eksikliği ve yorgunluk gibi fizyolojik bozukluklar ortaya çıkar.

Jet Lag Nedenleri Nelerdir?

Jet lag bozukluğunun en önemli nedeni, uzun süren uçuşlardır. Bu süre boyunca vücut saatinin değişime uyum sağlayamaması farklı süreçleri de beraberinde getirmektedir. Jet lag’a neden olan temel faktörler ise şu şekilde sıralanabilir;

  • Uçak seyahatlerinde kuru havaya maruz kalınması
  • Kafeinli ve alkollü içecekler
  • Uzun süre hareketsiz kalmak
  • Kabin basıncı

Jet Lag Belirtileri Nelerdir?

Jet lag bozukluğu belirtileri farklı şekillerde ortaya çıkmakla beraber daha uzak mesafelerde etkisini uzun süre gösterebilir. Ayrıca kişinin fizyolojik durumuna göre de bu belirtiler daha kısa veya uzun olabilir. Genel olarak jet lag bozukluğu belirtileri aşağıdaki gibidir;

  • Konsantre bozukluğu
  • Keyifsizlik hali
  • Kas ağrıları
  • Gündüz yorgunluğu
  • Uyku düzeninde bozukluk
  • Mide problemleri
  • İshal veya kabızlık
  • Bayanlarda adet belirtileri

Yolculuk yapanların en az iki farklı zaman diliminden geçmeleriyle beraber bu belirtiler 2 veya 3 güne kadar sürebilmektedir.

Jet Lag Tedavisi Var mı?

Bu rahatsızlıkla başa çıkmak için birtakım tedbirler alınabilir. Geçici uyku bozukluğu olarak adlandırılsa da gün içerisinde hissedilen yorgunluğun artması aynı zamanda psikolojik etkiler yaratabilir.

Jet lag sorununun devam etmesi durumunda nöroloji veya psikiyatri uzmanlarına danışılabilir. Tedavi sürecinde bozukluğun nedenleri tekrar araştırılır. Güneş ışığının etkileri, uçak kabin basıncındaki değişiklik ve buna benzer durumlar kontrol edilir ve bireylere psikolojik destek sağlanır.

Rahatsızlığın çeşitli risk faktörleri de vardır. İlerleyen yaş, sürekli seyahat etme durumu ve doğu yönüne doğru seyahat etme gibi süreçler, risk faktörlerini oluşturur. Son olarak nadir ve ciddi reaksiyonlara da dikkat edilmelidir. İnme veya kalp krizi riski göz önünde bulundurularak uzun süreli seyahatlerin tercih edilmemesi çok daha mantıklıdır.

Genelde tedavi gerektirmeyen bu bozuklukla ilgili doktorun yazdığı reçeteli ilaçlar kullanılmaktadır. Bu ilaçlar;

  • Ramelteon
  • Melatonin
  • Zaleplon
  • Zolpidem
  • Eszopiklon
  • Triazolamşeklinde sıralanabilir.

İlaç tedavisinin yanı sıra ışık tedavisiyle de jet lag probleminin engellenmesi amaçlanmaktadır. Doktor kontrolü sırasında hangi tedavi yöntemine başlanacağı tespit edilir ve ardından gerekli olan uygulamalara geçilir.

Uçuştan Önce Alınabilecek Tedbirler Nelerdir?

Uzun süreli uçuşlardan önce alınabilecek bazı tedbirler vardır. Bunlar;

  • Uçuştan önce yeteri kadar uyunmalıdır. Ayrıca uçuş hazırlıklarınızı son güne bırakmamanız gerekir.
  • Uçuştan önce iyi bir şekilde dinlenilmelidir. Bu sayede vücut direncinin daha yüksek olması sağlanır.
  • Doğu yönüne doğru yapılacak seyahatlerden birkaç gün önce erken kalkmak, alışkanlık haline getirilmelidir. Batı yönüne gerçekleşecek seyahatlerde ise yatış saati uzatılarak sabah kalkma süresi değiştirilebilir.
  • Uçuştan 1 gün önce ise saat değişikliği yapılmalıdır. Yani gidilecek yerin yerel saatine göre saatinizi değiştirebilirsiniz.

Uçuş Sırasında Alınabilecek Önlemler Nelerdir?

Jet lag problemiyle karşılaşmamak için uçuş sırasında alınabilecek önlemler de bulunmaktadır. Bu önlemler şu şekilde sıralanabilir;

  • Uçuş esnasında gazlı, kafeinli ve alkollü içecekler tüketilmemelidir.
  • Uçakta seyahat ederken uyanık kalınmalıdır. Ayrıca uzun süre uyanıklık için bol sıvı tüketimi yapılabilir ve proteinli gıdalarla beslenilebilir.
  • C vitamini tüketimine önem gösterilmelidir.
  • Uçuş sırasında sıvı kaybını engellemek amacıyla bol bol su tüketilmelidir.
  • Kan dolaşımını hızlandırmak için kabin egzersizleri yapılmalıdır.

Uçuş Sonrasında Alınabilecek Tedbirler Nelerdir?

Yolcuların uçuştan sonra da dikkat etmesi gereken bazı durumlar vardır. Örneğin, gidilecek yere gece varıldıysa mutlaka uyku haline geçilmelidir. Bununla beraber gün ışığı almaya özen gösterilmeli ve rahat bir uyku için yine gün içinde bol bol bitki çayları tüketilmelidir. Son olarak uçuştan sonra herhangi bir nedenden ötürü uyku ilacı kullanılmamalıdır.

Jet lag iki yönlü bir uyku problemidir. Bu yüzden yolcuların dönüş sırasında da dikkat etmesi gereken bazı durumlar olacaktır. Dönüş sırasında alınabilecek önlemleri şu şekilde sıralayabiliriz;

  • Jet lagproblemi dönüş sırasında daha kuvvetli olabilir.
  • Dönüş sürecinde uyumamaya özen gösterilmelidir.
  • Normal uyku saatinde uyunmalıdır.
  • Kan akışının olumsuz etkilenmemesi için hareketsiz kalınmamalıdır.

Bu bilgilerle beraber jet lag sorununun geçici bir süreç olduğu unutulmamalıdır.

Yorum Yap

Yorumlar (1)

  1. işim gereği sürekli yurt içi – yurt dışı seyahat eden biriyim. Bu bilgi gerçekten de faydalı oldu benim için çünkü gerçekten vücudum uçuş sonrası allak bullak oluyor en azından şimdi sebebini daha detaylı bir şekilde öğrenmiş oldum.