Liyakat Nedir?

216

Liyakat Nedir: Bir kimsenin, kendisine verilen iş için güven duyulmasını sağlayan niteliğine liyakat adı verilmektedir. Yeterlilik ilkesi olarak da isimlendirilen liyakat, verilmiş olan bir görevi başarı ile yapabilme yetisidir. Arapça’da ‘lyk’ kökünden gelen bu sözcük kamuda, özel sektörde ve personel alımlarında sıkça kullanılmaktadır.

Liyakat Kelime Anlamı

Bir kimsenin, kendisine iş verilmeye uygunluk, yaraşırlık durumu, değim.

Örnek Cümle: “Her birimiz kendi liyakatimize göre, üzerimize bir vazife almalıyız.” – Y.K. Karaosmanoğlu

Örnek Cümle: “Liyakat ve namusa dayanan zenginliğe düşman değilim.” – M. Kaplan (Kaynak: TDK Türkçe Sözlük)

Anayasa’da Liyakat İlkesi

Liyakat ilkesi, ülke bürokrasisinin karakterini belirlemektedir. Türkiye’de bazı kanunlar ve Anayasa ile korunmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 70. maddesine göre, “Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir. Hizmete alınma sürecinde, görevlerin gerektirdiği nitelikler dışında farklı bir ayrım gözetilemez.”

Bu maddenin ikinci cümlesi incelendiğinde, bireyler için ‘göreve uygunluk’ ilkesi işaret edilmektedir.

Liyakati Sağlayan Temel Öğeler

Liyakatin Türkçe’deki anlamı daha çok uygun olmak ve yakışmaktır. Herhangi bir kişinin liyakatini yani alacağı göreve ne kadar layık olduğunu değerlendirirken bu sözcük kullanılmaktadır. Bununla beraber liyakati sağlayan bazı temel öğeler vardır. Bunlar eğitim, bilgi ve beceri, deneyim, kurum kültürüne uyum sağlama, iletişim ve performans başlıkları altında incelenmektedir.

  • Deneyim: Bireyin geçmişteki iş deneyimleri daha sonraki iş süreçlerinde de önemlidir. Ayrıca deneyim, şu an ki görevinde yapacağı işlere dayanak oluşturmalıdır.
  • Eğitim: Çalışan bir bireyin almış olduğu eğitim, yapmakta olduğu iş ile uyumlu olmalıdır.
  • Bilgi ve Beceri: Birey, işinin gereklilikleri için yeteri kadar bilgi ve beceriye sahip olmalıdır. Bununla beraber sürekli gelişime açık olunması gerekir.
  • İletişim: Çalışan bireyler, işinin gerektirdiği düzeyde iletişim becerisine sahip olmak durumundadır.
  • Performans: Çalışan birey, emeğinin karşılığı olarak başarılı sonuçlarla karşılaşabilmelidir.
  • Kurum Kültürüne Uyum Sağlama: Bireyin davranış ve tutumları, çalışmakta olduğu kurum kültürüne uygun olmalıdır. Ayrıca kurumsal kültürün gerekli gördüğü düşüncelerle çatışma halinde olmamalıdır.

Bireyler bu gereksinimleri ne kadar sağlıyorsa, alacağı görev için o derece uygun olmaktadır. Bazı durumlarda kurumlar yapacağı görevlendirmelerde liyakat faktörü dışında kıyaslama yapabilmektedir. Bu durumun sonucunda rekabet gücünün zayıflayacağı bilinmekte ve ticari işletmelerin iflas gibi sonuçlarla karşılaşabileceği belirtilmektedir.

Hizmet verilen kurumlarda liyakat esasının olmadığını gören bireyler genel olarak iki farklı yol izlemektedir. Bu süreçte, ya liyakat dışındaki duruma göre hareket eder ya da verimsiz ve isteksiz çalışır. İzlenen her iki yolda da bireylerin yetenekleri körelir ve elde edinilen bilgiler çok kısa sürede unutulabilir.

Liyakatin esas olarak kabul edilmediği her türlü kamu kurumu ya da işletme, zamanla verimsiz bir hale gelir ve yönetimde ciddi sorunlar yaşar. Ayrıca liyakatin sürekli göz ardı edildiği bir yönetim sürecinden liyakatli yönetim şekline geçiş süreci çoğu zaman farklı problemleri beraberinde getirebilir.

Özerk Nedir? 47

Özerk Nedir?

Özerk Nedir: Gönüllü katılım üzerine kurulu olan, merkezi örgüt yapılanmasını reddeden bireylerin bir arada yaşadığı anlayışa özerk denir. Bu kavram...

İcra Nedir? 71

İcra Nedir?

İcra Nedir: Alacaklı kişilerin borçlu kişilerden borcunu tahsil edemediği durumlarda, icra daireleri aracılığıyla başlattığı yasal takip sürecine icra denir. İcra...

Demokrasi Nedir? 75

Demokrasi Nedir?

Demokrasi Nedir: Bir ülkede yaşayan halkın, vatandaşlık ilişkilerinde eşit haklara sahip olmasına dayalı yönetim biçimine demokrasi denir. Fransızca ‘democratie’ kelimesinden...

Ültimatom Nedir? 126

Ültimatom Nedir?

Ültimatom Nedir: Devletlerin farklı bir devletten hemen ya da belirli bir süre zarfında yerine getirilmesini talep ettiği bazı durumlarda, söz...

Ordino Nedir? 138

Ordino Nedir?

Ordino Nedir: Poliçelerin arka kısmına yazılan ve ciro edildiği kişiye ödenmesi için hazırlanan havale emrine ordino denir. Denizcilikte ise malların...

Resen Nedir? 142

Resen Nedir?

Resen Nedir: Başka birine danışmadan, kendiliğinden ve herhangi bir talebe gerek duyulmadan yapılan işleme resen denir. Daha çok hukuki konularda...

Sitemiz

www.onedir.net

Türkiye'nin Net Bilgi Kaynağı

Amacı;

nedir

sorusunun cevabını, okuyucuya en kısa yoldan ulaştırmaktır.

Onedir Net sitesinin, bilgiyi paylaşmak ve insanlara faydalı olmak dışında hiçbir gayesi yoktur.