İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Sağlık
  3. Lösemi Nedir?

Lösemi Nedir?

Lösemi Nedir?

Lösemi Nedir: Kemik iliğinde oluşmaya başlayan ve kan üreten hücrelerden herhangi birinin farklı nedenlerden dolayı bir araya gelerek gelişimini durdurması sonucunda ortaya çıkan kanser türüne lösemi denir. Kan kanseri türlerinden olan lösemi hastalığında kök hücreler ayrıca kontrolsüz bir şekilde çoğalmaya başlar. Bu süreçte, ilk olarak kemik iliğini etkiler ve daha sonra tüm organlara yayılır. Kötü huylu kanser türleri arasındadır.

Lösemi Kelime Anlamı

Kan kanseri. (Kaynak: TDK Türkçe Sözlük)

Lösemi Çeşitleri

Lösemi türleri akut ve kronik olmak üzere ikiye ayrılır. Akut lösemi aniden ortaya çıkar ve hızlı bir şekilde vücutta ilerler. Kronik lösemi ise çok daha yavaş seyirlidir. Bununla beraber kronik lösemiler de kendi arasında Kronik Lenfositik ve Kronik Miyeloid olarak ikiye ayrılmaktadır. Akut lösemide kısa sürede tedaviye başlanmadığı durumlarda hasta kayıpları yaşanabilmektedir.

1.Akut Lösemi

Kan kanserleri arasında akut löseminin ortaya çıkma oranı yaklaşık olarak %20’dir. Daha çok çocuklarda görülür ve hızlı ilerler. Ayrıca her yaşta görülebilen bu löseminin ilerleyen yaş faktörü de bulunmaktadır. Hem belirti hem de bulgularıyla kısa sürede teşhis edilebilen akut lösemi, kemik iliğinde yer alan kök hücrelerle beraber kan hücrelerinin kansere yakalanarak hızla çoğalması sonucunda oluşmaktadır.

Bu hastalarda lökosit olarak adlandırılan beyaz kan hücreleri üretilemez. Bu yüzden ağır enfeksiyonlarla karşılaşılabilir. Ayrıca kan pıhtılaşmasını sağlayan trombosit hücreleri de üretilmediğinden dolayı mide ve bağırsak sisteminde ve cilt üzerinde kanamalar görülebilmektedir.

Akut löseminin en önemli belirtisi kansızlıktır. Hastalar bu durumu kolayca fark edebilir. Bununla beraber vücudun diğer organlarına da kısa sürede yayıldığı için organlardaki bozukluklarla anlaşılabilmektedir. Kendi içerisinde iki gruba ayrılan akut lösemi, miyeloblastik ve lenfoblastik lösemi olarak bilinir. Her iki lösemi de çok hızlı ilerlediği için teşhis ve tedavisinin kısa sürede yapılması gerekmektedir.

2.Kronik Lösemi

Akut lösemiye göre daha yavaş ilerleyen kronik lösemi, hücrelerin görevlerini yerine getirememesi ile ortaya çıkar. Lenfositik ve myelositer olarak iki alt gruba ayrılır. Lenfositik lösemi, enfeksiyonlara karşı vücudu koruyan ancak görevini yerine getiremeyen hücrelerin kemik iliğinde çoğalmasıyla ortaya çıkmaktadır. Bu hücreler önce kemik iliğine daha sonra ise kana yerleşmektedir. Bu durumun sonucunda lenf düğümleri şişer ve dalakta ciddi bir büyüme gerçekleşir. Yaş olarak 60 ile 70’li yaşlarda sıkça görüşür ve genel lösemi hastalığının %30’unu oluşturmaktadır.

Lenfositik lösemi çok yavaş ilerler. Bu yüzden hastalara teşhis konulmadan uzun süre yaşamsal fonksiyonlara devam edilebilir. Teşhisin ardından bazı hastalarda ciddi bir problem yok ise tedaviye de gerek duyulmamaktadır. Daha önceki dönemlerde kemik iliği nakli ve kemoterapi ile tespit edilen bu lösemi türü artık basit yöntemlerle kontrol edilebilmektedir.

Lösemi Nedenleri Nelerdir?

Lösemi hastalığının nedeni kesin olarak bilinmemektedir. Ancak bu hastalığa neden olan çevresel, viral ve genetik durumların en önemli faktörler olduğu düşünülmektedir. Bu nedenler;

  • Çeşitli virüsler
  • Genetik hastalıklar
  • Kemoterapi ilaçlarının bazıları
  • Ciddi düzeyde radyasyona maruz kalma durumu
  • Sanayide kullanılan kimyasallara maruz kalma durumu

Sıralanan bu risklerin yanı sıra lösemiye neden olan en önemli faktörler şu şekilde sıralanabilir;

  • Hava kirliliği
  • Çürümüş gıdaların tüketilmesi
  • Kimyasal maddeler
  • Teknolojik cihazların uzun süre kullanılması
  • Gıda ürünlerindeki katkı maddeleri

Lösemi Belirtileri

Lösemi hastalığı kendini bazı bulgularla belli etmektedir. Öncelikle kansızlıkla beraber ortaya çıkan aşağıdaki durumlar, löseminin başlıca nedenleridir. Bunlar;

  • Çabuk yorulma durumu
  • Halsizlik
  • Solukluk
  • Efor esnasında nefes darlığı

Lösemi hastalığının belirtileriyle ilgili olarak bağışıklık sisteminin zayıflaması sebebiyle de bazı belirtiler ortaya çıkar. Cilt altında kanamalar, burun ve diş eti kanamaları ile birlikte kırmızı döküntüler ortaya çıkmaktadır. Ayrıca akut lösemi belirtilerini sıralayacak olursak;

  • Gece terlemesi
  • İştahsızlık
  • Kilo kaybında artış
  • Halsizlik ve solukluk
  • Kemik ağrıları
  • Karında şişlik
  • Diş etlerinin kabarması
  • Ateş ve enfeksiyonlar

Vücudun her organına yayılabilen bu hastalık ayrıca enfeksiyon, romatizmal, kanamalı ve diğer kan kanseri belirtileriyle benzer durumlar ortaya çıkarabilir.

Çocuklarda Lösemi Belirtileri Nelerdir?

Genel olarak çocukluk kanserleri incelendiğinde bu kanser türlerinin yaklaşık olarak %30’unun lösemi olduğu ortaya çıkmaktadır. Çocukluk dönemlerinde löseminin ortaya çıkış yaşı 2 ile 5 ve 5 ile 10 yaş arasındadır. Ayrıca kapsamlı klinik bulgular ortaya çıkan bu hastalığın genel belirtileri şu şekildedir;

  • Cilt renginin solması
  • İştahsızlık
  • Hızlı bir şekilde gerçekleşen kilo kaybı
  • Karın bölgesinde şişlik
  • Eklem ağrıları
  • Vücutta morlukların ortaya çıkması
  • 5 günden fazla süren ateş

Bebeklerde bağışıklık sistemi doğumun ardından ilk 8 aya kadardır. Bu dönemden sonra 2 yaşına kadar olan süreçte yeni bir bağışıklık sistemi kurulur. Yine aynı dönemde viral enfeksiyonların yaşanması, çocuklarda löseminin tetiklenmesine neden olabilmektedir. Çocuklarda lösemi hastalığının en önemli nedenlerinden olan D vitamini eksikliğine dikkat edilmelidir. D vitamini eksikliğinde kanser riski oldukça fazladır.

Lösemi Teşhisi ve Tanı Yöntemleri

Hastalığın teşhisi çok önemli bir süreçtir. Vücuttaki kan hücrelerinin fonksiyon ve üremesini olumsuz etkileyen lösemi ayrıca kemik iliğinde yer alan hücreleri olgunlaştırmaktadır. Bu durumda kontrolsüz olarak çoğalan hücreler daha sonra kan üretimini engeller. Ardından da kanama ve enfeksiyon gibi problemleri beraberinde getirir. Genel olarak kan hücrelerinin incelenmesi ve kan sayımı gibi uygulamalar, lösemi teşhisi için yeterli olmaktadır. Fakat hastalığın kesin teşhisi, kemik iliği biyopsisi ile konulabilmektedir.

Lösemi tanı yöntemlerine başvurmadan önce uzmanlar, hastaların öyküsünü dinler ve daha sonra muayene sürecine geçilir. Bu süreçte muayene ile beraber uygun kan incelemeleri, genetik incelemeler ve kemik iliği biyopsisi yapılır.

Muayene süreci: Lösemi şüphesiyle doktora başvuran bireye ilk olarak fiziki muayene yapılır. Karaciğer ve dalak incelemesi ile beraber lenf bezlerinde şişlik olup olmadığı kontrol edilir.

Kemik iliği biyopsisi: Hastalık şüphesinde olan bireylerin kalça kemiğinden ilik alınır ve incelenir. Bu inceleme, patolik olarak gerçekleşir.

Kan incelemeleri: Bazı biyokimyasal incelemeler ile kan sayımı yapılmaktadır.

Genetik incelemeler: Kandan ya da kemik iliğinden alınan örneklerin genetik olarak incelenmesi ile beraber hastalık teşhisi yapılabilmektedir.

Akut lösemi hastalığının teşhisi günümüzde son derece kolaydır. Kan sayımı yapılırken normal kan hücrelerinin sayısına bakılmaktadır. Eğer kanserli hücrelerin sayısında bir artış yaşanmış ise kısa sürede teşhis yapılır. Ayrıca kemik iliğinden alınan biyopsiyle de kısa sürede tanı konulabilmektedir. Bu teşhis yöntemleriyle beraber löseminin türü de belirlenmektedir. Lösemi türünün belirlenmesi aynı zamanda tedavi sürecini belirler. Her lösemi türü için farklı bir tedavi yöntemi bulunmaktadır.

Lösemi Tedavisi Nasıl Yapılır?

Lösemi tedavisi oldukça dikkat gerektiren uygulamalarla yapılmaktadır. Öncelikle tam donanımlı olması gereken hastanelerde hematoloji uzmanları, bu hastalığın tedavisini gerçekleştirir.

Günümüzdeki tedavi edilebilen hastalıklardan olan lösemide çok farklı yöntemler geliştirilmiştir. Bu yöntemler sayesinde tedavideki başarı oranı da artmıştır. Kemik iliği nakliyle ilgili yaşanan gelişmelerin yanı sıra biyolojik ilaç tedavilerinin tercih edilmesi sayesinde lösemi tedavisi daha uygun şekilde gerçekleşebilmektedir.

Lösemi tedavisinde kullanılan en önemli uygulama, kemoterapidir. İlaçların dozu, uygulama yolu ve tipi, lösemi türlerine göre farklılık göstermektedir. Yaklaşık olarak 2 sene sürebilen bu tedavi dışında kemik nakli de kullanılabilir.

Kemoterapi dışında tercih edilen tedavi türleri ise şu şekildedir;

  • Radyasyon tedavisi
  • Kök hücre nakli
  • İnterferon tedavisi
  • Hedefli terapi
  • Cerrahi tedaviler

Yorum Yap

Yorumlar (1)

  1. 5 ay önce

    Allah bütün hastalara şifa versin. Lösemi kısaca kan kanseridir. Geçtiğimiz günlerde Lösev’in çekmiş olduğu yeni reklam filmini izledim inanılmaz olmuş.. Canım Kardeşim (1973) filmini yeniden çekmişler çok kısa süreliğine de olsa.. Hem düşündürdü hem ağlattı.. Allah herkese yardım etsin..