İlginizi Çekebilir
Nirvana
  1. Ana Sayfa
  2. Sosyal
  3. Mezopotamya Uygarlıkları Hangileridir?

Mezopotamya Uygarlıkları Hangileridir?

mezopotamya uygarlıkları

Mezopotamya tarihsel süreçte çok sayıda medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Bölgenin yerleşim yerleri, medeniyetlerin yaşam tarzları hakkında bilgiler vermektedir. Ayrıca medeniyetlerin kullandığı araç ve gereçlerin ortaya çıkarılmasında bu medeniyetler hakkında yapılan araştırmalar ön plana çıkmıştır. Mezopotamya’da kurulan medeniyetler Sümerler, Akadlar, Babiller, Elamlar, Asurlular, Kassitler, Hurri-Mitanniler ve Persler olarak sıralanabilir.

Sümerler

Dünyanın bilinen ilk uygarlığı olan Sümerler, milattan önce 4000 yılında Mezopotamya’ya gelmiştir. Milattan önce 3000’li yıllarda ise ilk şehir devletlerini kurmuşlardır. Site adı verilen bu şehir devletlerinin başında krallar yer alır. Sümerlerin bilinen en önemli site devletleri Eridu, Umma, Kaş, Uruk, Ur ve Lagaş’tır. Sümerler döneminde bölgede yaklaşık olarak 35 şehrin yer aldığı bilinmektedir.

Tarihsel çağları başlatan Sümerler ilk kez çivi yazısını kullanmışlardır. Ayrıca bilinen ilk yazılı kanunlar da Sümer kralı Urukagina tarafından hazırlanmıştır. Sümerler matematik konusunda da oldukça gelişmiş uygarlıklardandır. Dört işlemi kullanan Sümerler ayrıca sayıları bulmuş, bölme ve çarpma cetvellerini hazırlamıştır. Geometrinin temelini atan Sümerler, güneş ve ay tutulmalarını da hesaplamıştır. Sanat alanında kuyumculuk, oymacılık, kabartmacılık ve heykeltıraşlık gibi uğraşları ulan Sümerlerin ilk tarihsel anıt olan Akbabalar dikilitaşı, bu dönemden kalan eserlerdendir. Sümerlere milattan önce 2000’li yılların başında Elamlar son vermiştir.

Babiller

Milattan önce 3000’li yıllarda göç etmeye başlayan Samiler, Mezopotamya’ya gelerek Babil devletini kurmuştur. Dünyada bilinen ilk mutlak monarşiyi kuran Babiller en parlak dönemini Hammurabi zamanında yaşamıştır. Bu dönemde kendi kanunlarını çıkaran Hammurabi, kişi ve toplum hukukunu birbirinden ayırmıştır. Hititler tarafından Birinci Babil krallığının yıkılmasından sonra 2. Babil yani yeni Babil krallığı kurulmuştur. Diğer adıyla Kalde krallığı olan yeni Babil krallığı, tarihin en önemli eserlerinden olan İştar Kapısı’nı inşa etmiştir.

Bu yazımızı da okuyabilirsiniz:  Öşür (Aşar) Vergisi Nedir?

Kassitler

Babil krallığının yıkılmasının ardından ön plana çıkan Kassitler, Mezopotamya’nın doğusunda yer alan dağlardan bölgeye gelmiştir. Babil dilini kullandığı düşünülen bu kavimle ilgili kendi lisansları hakkında net bir bilgi bulunmamaktadır.

Asurlular

Başkenti Ninova olan Asurlular devleti Mezopotamya’da milattan önce 2000 ile 612 yılları arasında kurulmuştur. Tarihte ilk kez süvari sınıfı kuran Asurluların en parlak dönemi Sargon Sülalesi zamanında yaşanmıştır. Asurlular zamanında askerler, özel zırhlar giymiş ve savaş arabaları oldukça hızlı hareket edebilir bir hale getirilmişti. Sargon Sülalesi zamanında Anadolu’da yeni koloniler kuran Asurlular, 2. Sargon tarafından yapılan büyük bir kitaplık ve saray inşasıyla dikkat çekmiştir. Bu devlet Babil ve Med’lilerin saldırıları sonucunda yıkılmıştır.

Akadlar

Mezopotamya’daki savaşçı topluluklardan olan Akadlar, Sümerlerden sonra hükümdarlığı ele geçirmiştir. Sami kökenli olan Babil ve Asur uygarlıklarına da öncülük eden bu topluluk, çok tanrılı bir inanca sahiptir. Merkezi otoriteye önem veren Akadlar, bölgeyi tek bir yerden yönetmek adına çalışmalar yapmıştır. Sargon sülalesi tıpkı Asurlular’da olduğu gibi Akad hanedanlığının kuruculuğunu yapmıştır. Kayıtlara göre 34 savaş yapan Sargon sülalesiyle ilgili bilgiler genelde efsane ve mitolojik niteliktedir.

Elamlılar

Mezopotamya’nın güneydoğusunda hüküm süren Elamlılar, milattan önce 3000’li yıllarda birçok kente egemenlik kurmuştur. Karun ve Kerha ırmakları arasında yaşamış olan Elamlılar madencilik ve seramikle uğraşmıştır.

Hurri-Mitanti Devleti

Mezopotamya’nın kuzey bölgelerine hükmeden bu devlet, stratejik konumlarından dolayı Anadolu ve Assur arasında köprü görevi görmüştür. Batıda Hitit, güneyde Assur ve doğuda Urartular ile komşu olan Hurri Mitanti Devleti, 2000’li yılın başlarında yaşamıştır. Urartuca’ya benzer bir dil konuşmuş ve tarih sahnesinden çekilirken mirasları Assur ve diğer devletlere aktarılmıştır.

Persler

Günümüzdeki İran sınırları içinde milattan önce 538’de ortaya çıkan Persler, Medler ile beraber yaşamıştır. Ancak Medler bu coğrafyada bir üst sınıfı temsil etmiştir. Kiros adı verilen kralın önderliğinde Medleri yıkan Persler daha sonra Anadolu’nun içlerine kadar ilerlemiştir. Lidya’yı ele geçiren Persler, milattan önce 490’lı yıllarda Yunanlarla savaşmıştır.

İlgili Yazı

Mezopotamya Nedir?

İlgili Yazı

Mezopotamya Tarihi

İlgili Yazı

Mezopotamya Uygarlıklarında Yazı ve Dil

İlgili Yazı

Mezopotamya Uygarlıklarında Dini İnanış

İlgili Yazı

Mezopotamya Uygarlıklarının Yaşam Şekli Nasıldır?

İlgili Yazı

Mezopotamya Uygarlıklarında Hukuk Sistemi

İlgili Yazı

Mezopotamya’da Tıp Nasıldı?

İlgili Yazı

Mezopotamya’da Bilim Nasıldı?

İlgili Yazı

Mezopotamya’da Mimari ve Sanat Ne Durumdaydı?

Bir önceki yazımız olan Mezopotamya Tarihi başlıklı makalemizde mezopotamya hakkında bilgiler verilmektedir.

Yorum Yap