İlginizi Çekebilir
Laz
  1. Ana Sayfa
  2. Sosyal
  3. Mezopotamya’da Tıp Nasıldı?

Mezopotamya’da Tıp Nasıldı?

nezopotamyada tıp bilimi

Mezopotamya’daki tıbbi belgelerin neredeyse tamamı ‘Asurbanipal Kitaplığı’nda yer almaktadır. Söz konusu belgeler milattan önce 7. yüzyıla ait olmakla beraber daha eski belgelerden kopya edildiklerine dair bilgiler taşımaktadır. Bölgedeki en eski tıp tabletleri ise milattan önce 3000. yılın sonlarında Sümerler tarafından yazılmıştır. Tıp tabletleri Sümerli bir hekim tarafından oluşturularak birbirinden farklı bilgiler içermektedir. Tarihin bilinen en eski tıp el kitabı niteliğinde olan bu belge Amerikan kazı ekipleri tarafından ortaya çıkarılmıştır. Tablet üzerinde çalışmalar yapan Dr. Leon Legrain daha sonra tableti kimyager Martin Levey ile birlikte incelemeye devam etmiştir. Uzun süreli çalışmalarda ilk ilaç formüllerinin bu kitapçıkta yer aldığı ortaya çıkarılmıştır.

Mezopotamya’da Sümerler tarafından hazırlanan reçete ve ilaç formülleri daha sonra Asurlular tarafından kullanılmıştır. Arkeolojik kazılarda elde edilen tabletlerdeki metinlerde daha çok tıbbi konular üzerinde durulmuş ve hastalıklar hakkında kısa bilgilere yer verilmiştir. Özellikle de Asurlar zamanında kalma olan bir doktorun kaydettiği tabletler de aynı özellikleri taşımıştır.

Babil dönemine bakıldığında ise en önemli tıbbi belgeler Hammurabi Kanunları arasında yer almaktadır. Cerrahların konu edildiği bu kanunların maddelerinde cerrahların başarılı çalışmaları karşısında ödüllendirildiği ancak başarısız zamanlarında ise cezalandırıldığına dair bilgiler bulunmaktadır.

Mezopotamyalıların tamamı suyun hayatın özü olduğuna inanılmıştır. Sümerler döneminde hekimlere verilen isim, suyu tanıyan kimsedir. Bölgedeki hekimliğin en basit tanımıyla, suya bakarak hastalar hakkında bilgi veren kişi olduğu bilinir. Hekimler küçük bir kabın içerisine su koyarak ve ardından zeytinyağı damlatarak damlanın hareketlerine göre hasta hakkında yorum yaptığı da belirtilmektedir. Tıp ve dinin iç içe geliştiği bu bölgede büyücü ve rahip sınıfı çoğu zaman beraber çalışmıştır. Bu durum, tıp eğitimlerinin tapınaklara bağlı olan okullarda gerçekleşmesiyle açıklanmıştır.

Büyücülük ve hekimlikle ilgili yardımlar tam anlamıyla milattan önce 2000’li yılların ardından başlamıştır. Büyücü ve rahipler ayinlere önem vermiş, hekimler ise sargı, iksir ve lapa gibi ilaçlar kullanarak hastalarını tedavi etme yoluna gitmiştir.

Mezopotamya’da Hastalıklar ve Tedavi Yöntemleri

Mezopotamya’daki hastalık ve tedavi yöntemleri hakkındaki bilgiler, yapılan kapsamlı araştırmalar sonucunda ortaya çıkmıştır. Hekimler klinik semptomları gözlemek amacıyla hastaların evine giderek sorular sormuş ve aldıkları yanıta göre inceleme yapmıştır. Ayrıca hastaların rengi, hareketleri ve genel görünümüne bakarak fikir sahibi olmaya çalışan hekimler, hastaların vücut ısısını ölçmek, nefes kokusuna bakmak ve soluk sesini dinlemek gibi teşhis yöntemlerini kullanmıştır. Bu teşhis yöntemlerine ek olarak göz kontrolü, idrar görünümü ve ağız dil incelemesi gibi uygulamalara da yer verilmiştir. Öte yandan Mezopotamyalı hekimler insanların iç ve dış organlarını anatomik sistemlere göre ayırmıştır.

Bu yazımızı da okuyabilirsiniz:  Mezopotamya Tarihi

Hekimlerin daha çok solunum ve sindirim organlarıyla ilgili hastalıklar üzerinde durduğu bilinmektedir. Safra kesesini çok iyi anlayabilen bu hekimler safra kesesi problemlerinde hastalara keskin şarap ve su karışımı hazırlayarak içirdiği bilinir. Ek olarak hastaya iyileşmesi için dana sütü ve hurma şarabı karışımı hazırladıkları da bilinmektedir. Arkeolojik kazılarda bulunan tabletlerde üreme organları, idrar yolları ve anüsle ilgili olan hastalıklar hakkında da çok sayıda bilgi paylaşılmıştır.

Mezopotamya hekimleri karaciğere bakarak hastalığın ne şekilde seyredeceğini anlamaya çalışmıştır. Tedavi yöntemi olarak hastanın karaciğeri çıkarılamadığı için koyun veya kuzu kurban edilmiş ve karaciğer incelemesi yapılmıştır. Bu şekilde karaciğerin duruş, şekil ve diğer özellikleri incelenmiş ve birtakım kehanetlerde bulunmuşlardır. Kehanetlerle beraber hayvanların tüm iç organları incelenerek hangi tür hastalıkların ortaya çıkabileceğine dair tahminler yapılmıştır.

Herhangi bir hastalıkla ilgili teşhisin konulmasından sonra hekimler kendi ilaçlarını hazırlamaya başlamıştır. İlacı meydana getiren maddelerin isimlerini kullanarak nasıl kullanılması gerektiğini aktarmıştır. Bu süreçte hastalık belirtilmeden yazılmış ilaç bileşimleri, belirli bir hastalık için ilaç bileşimi ve hastalığa yakalanmamak için kullanılması gereken ilaçlar şeklinde sınıflandırma yapılmıştır. Üç safhada hazırlanan ilaçlar pişirme öncesi, pişirme anı ve soğutma safhası olarak uygulanmıştır. Daha çok iksir, hap, şırınga, bandaj, yağ ve tütsü olarak hastalara uygulanan ilaçların tesirli olacağına da inanılmıştır. Mezopotamya’da ayrıca bitkisel ilaçlara önem verilmiştir.

Uğurlu zamanlarda toplanması gerektiğine inandıkları çam, köknar, kekik, erik, hardal, söğüt, incir ve armut ağaçlarından aldıkları bitkileri kullanmışlardır. Bitkilerle beraber ilaç yapımında sıvı olarak şarap, sirke, su, bira, susam yağı, kan, kemik iliği, idrar ve kuyruk yağı kullandıkları bilinir. Bu sıvılardan daha çok losyon ve iksir yaparak kullanmışlardır. Örnek verecek olursak, iksirlerin mide bulantısı, baş ağrıları ve göz problemleri için yararlı olduğuna inanılmıştır. Losyonlara bakıldığında ise farklı sıvıların kullanıldığı görülmektedir. Vücudun hastalıklı bölgelerini yıkamak için kullanılan losyonlarla beraber merhemlerin de Mezopotamya tıp tarihinde önemli bir yere sahip olduğu bilinmektedir.

İlgili Yazı

Mezopotamya Nedir?

İlgili Yazı

Mezopotamya Tarihi

İlgili Yazı

Mezopotamya Uygarlıkları Hangileridir?

İlgili Yazı

Mezopotamya Uygarlıklarında Yazı ve Dil

İlgili Yazı

Mezopotamya Uygarlıklarında Dini İnanış

İlgili Yazı

Mezopotamya Uygarlıklarının Yaşam Şekli Nasıldır?

İlgili Yazı

Mezopotamya Uygarlıklarında Hukuk Sistemi

İlgili Yazı

Mezopotamya’da Bilim Nasıldı?

İlgili Yazı

Mezopotamya’da Mimari ve Sanat Ne Durumdaydı?

Bir önceki yazımız olan Mezopotamya Uygarlıklarında Hukuk Sistemi başlıklı makalemizde mezopotamya hakkında bilgiler verilmektedir.

Yorum Yap