İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Sosyal
  3. Mitoloji Nedir?

Mitoloji Nedir?

Mitoloji Nedir?
İçeriğimize oy verebilirsiniz.

Mitoloji Nedir: Mitoloji; mitoslar, eposlar ve logosların sistemli bir şekilde toplanmış halidir. Mitolojinin diğer adı, efsane bilimidir.  Çok tanrılı dinlerde bulunan tanrıların ve yarı tanrıların yaşamını, eylemlerini ve karakterlerini konu almaktadır. Tanrıların insanlarla ve diğer yaratıklar ile olan ilişkilerini de konu alır.

Bu konuların; mitos ve epos yardımıyla efsane, masal, hikâye veya söz olarak sistemli bir şekilde anlatılmasına mitoloji denir. Mitoloji bulunduğu toplum ve kültürün her bir özelliğinden beslenmekle birlikte toplum da mitolojiden beslenmektedir. Çoğu sanat eserinde mitolojik konuların çalışılmasının sebebi budur. Mitoloji hiçbir şekilde tükenmeyen ve sürdürülebilirliği kolay olan bir kaynaktır.

Mitolojinin Sözlük Tanımı

  1. Mitleri, doğuşlarını, anlamlarını yorumlayan, inceleyen bilim

Örnek Cümle: “Tezini mitolojiden hazırlayan gözlüklü bir delikanlı.” – H. Taner

  1. Bir ulusa, bir dine, özellikle Yunan, Latin uygarlığına ait mitlerin, efsanelerin bütünü

Örnek Cümle: “Yunan mitolojisi.” (Kaynak: TDK Türkçe Sözlük)

Mitolojinin Bölümleri Nelerdir?

Mitoloji 4 ana başlığa ayrılmakta ve bu 4 başlık üzerinden ayrı ayrı incelenmektedir.

  • Teogoni: Tanrıların nasıl oluştuklarını inceler.
  • Kozmogoni: Evrenin oluşumunu inceler.
  • Antropogoni: İnsanın oluşumunu inceler.
  • Eskataloji: Tanrı, evren ve insanlığın geleceğini inceler.

Mitolojinin Birlikte Çalıştığı Bilim Dalları

Mitoloji birçok bilim dalı ile birlikte çalışmaktadır. Bu bilim dalları şu şekilde listeleyebiliriz;

  • Psikoloji
  • Filoloji
  • Arkeoloji
  • Sanat Tarihi mitolojinin birlikte çalıştığı bilim dalları arasındadır.

Mitos Ne Demek?

Mitos; halk arasında anlatılan efsanelerin, sözlerin, öykü ve masalların genel adıdır. Mit adı ile de bilinmektedir. İçinde yaşadığı toplum ve kültürden beslenen, beslendikçe değişen ve gelişen bir organizmaya benzetilmektedir.

  • Mitoslar, tek yönlü değildirler. Herkes farklı bir anlam çıkarabilir ve herkese farklı duygular hissettirebilir.
  • İlkel topluluklardan günümüze kadar gelen bir hikâye anlatıcılığı türüdür.
  • Apollonik bir duruşu vardır.
  • İçerisinde kitonyen duygular barındırmak ile birlikte antik çağların psikolojisini yansıtmaktadır.
  • Mitos anlatıcısı, hikayesine kendi duygularını da katmaktadır. Bu yüzden mitosların %100 doğru olma ihtimali söz konusu değildir.
  • Birçok farklı mit türü bulunmaktadır.

Epos Ne Demek?

Epos, mitoloji ile ilgili kavramlardan biridir. Belli bir düzen, ölçü ve kural çerçevesinde okunan ve söylenen söz dizisidir. Şiirler, destanlar ve ezgiler aslında birer epostur. Epos ve mitos ayrı gibi görünse de iç içe çalışmaktadırlar. Mitoslar, eposların çekirdeğini oluşturur. Bu çekirdeğe öykünen epos, kendi dizelerini oluşturur. Mitosun ve eposun başarıl olmaları birbirlerine bağlıdır.

Logos Ne Demek?

Logos, bir felsefe terimidir. Yunanca pathos sözcüğünden türetilmiştir. Pathos kelimesi; us, akıl, bir olayı veya bir maddeyi duyular ile kavrama anlamına gelmektedir. Yuhanna İncilinde logostan bahsedilmektedir. “Başlangıçta logos var idi” diyerek başlar Yuhanna İncili, başlangıçta sözün olduğunu belirtmiş olur böylelikle. Logosun söz olduğunu ve sözün ise Tanrı olduğunu söyler. Herakleitos, logos kelimesini daha sonraları evrendeki düzen, evrendeki ölçü ve yasa anlamlarına gelecek şekilde kullanmıştır.

Yunan Mitolojisi Nedir?

Yunan mitolojisi en ünlü mitoloji konularından biridir. Batı sanatı ve kültürü Yunan mitolojileri ile birlikte şekil kazanmıştır. Mitoloji kelimesinin kökeni de Antik Yunan’dan gelmektedir. Yunan mitolojisinin ilk hikâye anlatıcısı, Homeros’tur. Homeros, gözleri görmeyen bir ozandır. Şiirleri ile birlikte Yunan mitolojisini yaygınlaştırmaktadır.
Yunan dininin kutsal kitabını yazan ve bütün efsaneleri tek bir kitapta toplayan kişi ise Hesiodos’tur. Theogonia adlı kitabında Yunan tanrılarından ayrıntılı bir şekilde bahsetmektedir.

Yunan Mitolojik Tanrıları Kimdir?

Yunan mitolojisinin ilk Tanrıları, tüm evreni oluşturan ilk doğaüstü varlıklar olarak kabul edilmektedir, Yunan mitolojisine göre. Yunan Tanrılarına, Titanlar ve Olympos Tanrıları eşlik etmektedir. Heseidos’a göre ilk Yunan Tanrıları şu şekildedir;

  • Khaos: Yunancada boşluk anlamına gelmektedir. Evrenin oluşumundan önceki boşluğu temsilen bu isim kullanılmıştır.
  • Gaia: Khaos’tan ilk doğan toprak ana yani Gaia olmuştur.
  • Tartaros: Gaia’dan sonra Khaos’tan doğan Ölüler Ülkesi’nin en derin yeridir. Ölümden sonra cezalandırmanın yapıldığı yerdir.
  • Eros: Eros, Tartaros’un ardından doğan aşk, seks ve arzunun tanrısıdır. Heseidos’a göre yaratılan 4. Tanrıdır.
  • Erebos: Erebos Khaos’tan meydana gelen bir karanlık tanrısıdır. Evrendeki karanlığı temsil etmektedir. Yeraltı karanlığıdır.
  • Nyks: Kaos’tan meydana gelen bir diğer Tanrıdır. Gece Tanrıçası olarak bilinmektedir. Yeryüzü karanlığıdır.
  • Aither: Erebos ve Nyks’in birleşiminden Aither meydana gelmiştir. Aither, Aydınlık Tanrısıdır. Tanrıların nefes aldığı havanın elemanlarından biridir.
  • Hemera: Aither’in kardeşidir. Gündüz Tanrıçasıdır.
  • Uranos: Gaia’dan doğmuştur. Gök Tanrısıdır.
  • Pontos: Gaia’dan doğmuştur. Deniz Tanrısıdır.
  • Urea: Dağların Tanrısıdır. Gaia’dan doğmuştur.
Bu Yazımızıda Okuyabilirsiniz:  Narsistik Kişilik Bozukluğu Tanı Kriterleri Nelerdir?

12 Olimposlu Tanrı Kimdir?

Yunan mitolojisine göre Olympos dağında yaşayan 12 Tanrı vardır. 12 Olimposlu Tanrı, Titanlar savaşını kazanmış ve Tartaros’u hapsetmişlerdir.

  • Zeus: Latince adı Jüpiter’dir. Tanrıların tanrısı ve insanların babası olarak bilinmektedir. Gökyüzü ve şimşek tanrısı olarak bilinmektedir.
  • Hera: Latince adı Iuno’dur. Zeus’un karısı ve kız kardeşi; Olympos’un ise kraliçesidir. Evlilik, bağlılık ve sadakat tanrıçasıdır. Kıskanç, hırçın ve inatçı kadın örneğini de temsil etmektedir.
  • Athena: Latince adı Minerva’dır. Athena doğru ve haklı savaşın tanrıçasıdır.
  • Apollon: Latince adı Apollo’dur. Işık, bilgi ve şifa tanrısıdır. Genç erkek güzelini temsil etmektedir.
  • Artemis: Latince adı Diana’dır. Üçlek bir tanrıçadır Artemis; Avcılık tanrıçası, ay tanrıçası Selene ve gecenin karanlığına hâkim Hekate olarak bilinmektedir.
  • Hermes: Latince adı Mercurius. Tanrıların habercisidir.
  • Hestia: Latince adı Vesta. Düzen ve aile tanrıçası.
  • Aphrodite: Latince adı Venüs. Aşk, güzellik ve şehvet tanrıçası.
  • Demeter: Latince adı Ceres. Doğurganlık ve tarım tanrıçasıdır.
  • Dionysos: Latince adı Bacchus. Şarap ve eğlence tanrısı. Yarı tanrıdır.
  • Poseidon: Latince adı Neptunus. Denizlerin tanrısıdır. Kayalardan su fışkırttığı için su tanrısı olarak da bilinmektedir.
  • Hephaistos: Latince adı Vulcanus. Ateş tanrısıdır.

Mitolojik Yaratıklar Nelerdir?

Mitoloji içerisinde bulunan bazı yaratıklar vardır. Bu yaratıkların çoğu ölümsüz olmak ile birlikte iyi ve kötü olarak ayrılmaktadırlar. Kimi koruyucudur kimi büyücü ve hepsinin mitolojide bir yeri vardır. Mitolojik yaratıkları şu şekilde sıralayabiliriz;

  • Satirler: Yarı keçi yarı insan olan kır ve orman koruyucularıdır. Vücutlarının belden aşağısı keçi, beden üstü ise insandır.
  • Nymphe: (Nemf) Denizi dolduran tanrıça ve su perileridir.
  • Ejderha: Derisi pullu ve ağzından ateş çıkarabilen dev kertenkele. Genellikle kanatlı olarak tasvir edilmektedir.
  • Elf: İskandinav mitolojisinde perilere verilen isimdir. Tehlikeli olan elfler olduğu gibi bilge ve iyi elfler de bulunmaktadır. Ölümsüz değillerdir fakat uzun yıllar yaşarlar.
  • Dev: Özelliklere masallara konu olan yaratıklardır. Devasa boyutlardadır ve çok güçlü olurlar. Orman ve dağlarda bulunan mağaralarda yaşarlar.
  • Denizkızı: Yarı insan yarı balık olan yaratık türüdür. Belden aşağısı balık, belden yukarısı ise güzel bir kızdır. İskandinav ve Japon mitolojisi başta olmak üzere çoğu kültürde bulunan bir mitolojik türdür.
  • Sirenler: Adada yaşayan deniz yaratıklarıdır. Yunan mitolojisine aittir. Yarı balık ve yarı insandırlar. Belden aşağıları balık olup 2 tane kuyrukları bulunur.
  • Goblin: Kötü ruhlu, huysuz, çirkin ve küçük boyutlu bir yaratık türüdür.
  • Simurg: Anka olarak da bilinmektedirler. Erkek bir kuş türüdür. Genellikle Pers ve Doğu mitolojisinde yer alır. Küllerinden yeniden doğabilen tek kuştur.
  • Sentor: Yarı insan ve yarı at olan yaratıklardır. Kaba ve kötü olarak betimlenirler.
  • Sfenks: Gövdesi aslan, kafası ise insan olan mitolojik yaratık. Mısır mitolojisine aittir.
  • Griffon: Sfenks ile benzer özellikler gösterir. Gövdesi aslanken kafası ve kanatları kartaldır. Cesur ve gururu temsil eder.
  • Chimaira: Keçi, yılan ve aslan başlı; aslan gövdelidir. Aslan ağzından ateş çıkarabilmektedir.
  • Pegasus: Kanatlı bir attır. Yunan mitolojisine aittir ve Medusa’nın kanlarından doğduğu söylenir.
  • Cüceler: İskandinav mitolojisine ait yaratıklardır. Madencilik ile uğraşırlar ve dayanıklı olurlar.

Bir önceki yazımız olan Felsefe Nedir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Yorum Yap