İlginizi Çekebilir
devlet
  1. Ana Sayfa
  2. Devlet
  3. Nafaka Nedir?

Nafaka Nedir?

nafaka

Nafaka Nedir: Eşler arasındaki boşanma davasının devam etmesi ya da sonuçlanması durumunda, maddi anlamda zorluk yaşayacak olan tarafa bağlanan ve her ay ödenme zorunluluğu olan paraya hukuk dilinde nafaka denir. Biz bu yazımızda “nafaka” sözcüğünü hukuk dilinde kullanılan anlamıyla inceleyeceğiz.

Nafaka Kelime Anlamı

  1. Geçinmek için gerekli olan şeylerin tümü, geçimlik.
  2. Birinin geçindirmekle yükümlü olduğu kimselere, mahkeme kararıyla bağlanan aylık.

Örnek Cümle: “Çoluk çocuğunun nafakası için geceli gündüzlü örs başından ayrılmayan demirciyi göreyim, dedim, bir gün.” – N. F. Kısakürek (Kaynak: TDK Türkçe Sözlük)

Nafaka Türleri Nelerdir?

Nafaka sürecinde 3 farklı seçenek bulunmaktadır. Bu seçeneklerden ilki tedbir nafakasıdır. Bu nafaka türünde, boşanma davası devam ederken eşlerden birinin maddi anlamda zor durumda olması gibi bir durum bulunuyorsa, davadaki hakimden tedbir nafakası talebinde bulunulabilir.

Dava boyunca maddi anlamda mağdur olacak eşin talebi değerlendirilir ve nafakaya bağlanması kararı verilir. Bu nafaka türü sadece dava süresince alınmaktadır ve dava sonuçlanınca tedbir nafakası kesilir.

Boşanma davasından sonra alınabilecek iki farklı nafaka vardır. İştirak ve yoksulluk nafakasından yararlanmak için her nafakanın gerektirdiği şartların sağlanması gerekmektedir.

1.Tedbir Nafakası

Belirtildiği üzere sadece dava aşamasında alınabilen bu nafaka, geçici bir nafaka olmakla beraber dava boyunca yaşam standardı düşecek olan kadın tarafından talep edilmektedir.

2.İştirak Nafakası

Çocuk bakım nafakası olarak da bilinen iştirak nafakası, çocuğun her türlü bakımı için gerekli olan nafaka türüdür. Bu nafakayı almak için en önemli şart, çocuğun velayetinin alınmış olmasıdır. Velayeti almış olan kişiye hakim tarafından temel ihtiyaçların karşılanabilmesi amacıyla iştirak nafakası bağlanabilir.

3.Yoksulluk Nafakası

Boşanma sonrasında alınabilecek nafakalardan olan yoksulluk nafakasının ödenmesindeki asıl amaç, evlilik süresince maddi bir geliri bulunan eşin, boşanmadan sonra bu maddiyattan mahrum kalmasıdır. Bu nafakayı almak için de bazı şartların oluşması gerekmektedir. Öncelikle boşanma sürecini beraberinde getiren olay ya da olaylarda, eşinden daha az kusura sahip olunması veya kusursuz olunması durumu gerekmektedir. Bununla beraber eşinden daha çok kusura sahip olan kişiler, bu nafakadan yararlanamamaktadır.

Yoksulluk nafakasıyla ilgili bir örnek verecek olursak, aldatma sebebiyle açılan bir boşanma davasında aldatan eş bu nafakadan yararlanamaz. Bu nafakadan faydalanmak için boşanma sürecinin de doğru bir şekilde yürütülmesi gerekmektedir.

Kimler Nafaka Alabilir?

Boşanma davası süresince ya da davadan sonra nafaka alabilecek kişiler, aşağıdaki özelliklere sahip olmalıdır;

  • Ev hanımı olmak
  • Geliri olmamak ya da düşük gelire sahip olmak
  • Asgari ücretle çalışmak
  • İşten çıkarılmış olmak
  • Geçici bir işte çalışmak
Bu yazımızı da okuyabilirsiniz:  Özerk Nedir?

Boşanma sürecinden sonraki yoksulluk nafakasından yararlanamayacak kişiler ise şu şekilde sıralanmaktadır;

  • Evli gibi yaşayan kişiler
  • Yaşlılık maaşı, emekli maaşı, dul aylığı ya da farklı bir aylık geliri olan kişiler
  • Belirli bir gelire sahip olarak boşanmadan sonra yoksulluk çekmeyecek olan kişiler
  • Yeteri kadar sosyal yardım alan kişiler
  • Kira geliri olanlar
  • İşsizlik maaşı alanlar
  • Memur olan eşler
  • Mesleği olan ve bu meslekten kazanç sağlayan kişiler
  • Aynı gelire sahip olan eşler
  • Faizli gelire sahip olan eşler

Nafaka Artırma Davası Nedir?

Genel olarak boşanma davalarında nafaka konusuyla ilgili verilen kararlar, kesin olan bir hüküm niteliği taşımamaktadır. Yani, sürekli değişen yaşam koşullarına bağlı olarak nafaka miktarında artış ya da düşüş yapılabilmektedir. Yaşam standartlarında herhangi bir değişiklik olması durumunda boşanan eşler nafakanın artırılması için dava açma hakkına sahiptir. Bu konuda bir örnek verecek olursak, okula başlamamış olan bir çocuk için ödenen nafaka, çocuğun okula başlamasıyla beraber artırılabilir. Çünkü bu dönemde çocuk için yapılacak masraflar artmış olacaktır.

Nafaka artırma davası, yıllık enflasyona bağlı olarak da açılabilir. Çünkü enflasyona bağlı olarak değişen kira ya da diğer giderlerin artması halinde, mağduriyet bu yollar giderilmeye çalışılabilir. Bu tür durumlarda hakimler, nafakanın enflasyon oranlarına bağlı kalarak her yıl artırılması gerektiğine karar verebilir.

Nafaka Azaltma Davası Nedir?

Eşler, yaşam standartlarına bağlı olarak nafaka azaltma davası başvurusunda bulunulabilir. Örnek olarak, nafaka borçlusunun maaşında düşüş yaşanması veya iş değişikliğine bağlı olarak gelirinin azalması durumunda nafaka indirme davası açılabilmektedir.

Nafaka Kaldırtma Davası

Nafakanın iptali hususunda da eşler talepte bulunabilir. Nafaka alacaklısının bu nafakayı alabilmek için gerekli görülen şartları yerine getirmemesi durumunda, nafaka iptali davası açılabilmektedir. Bir örnek üzerinden ilerleyecek olursak, nafaka ödenen eşin yeni bir işe girmesi ya da başkasıyla evlenerek yaşamaya başlaması durumunda nafaka iptaline gidilebilir.

Geçmişe Dönük Nafaka Alınabilir mi?

Geçmiş ay ya da yıllara dönük olarak nafaka borcu icra yöntemiyle tahsil edilebilmektedir. Borçlunun nafakayı düzensiz ödemesi veya hiçbir şekilde ödememesi durumunda ilamlı veya ilamsız icra takibi yapılabilmektedir.

Nafaka Ödememenin Cezası Var mıdır?

Nafaka, her ay düzenli olarak ödenmelidir. Nafakanın ödenmemesi durumunda icra yoluna başvurulabilir. Ceza olarak 3 aylık tazyik hapsi söz konusudur. Hapis cezasına çarptırılan nafaka borçlusu, borcunu ödeyerek cezayı ortadan kaldırabilmektedir. Ayrıca hapis cezasının uygulanmasından sonra nafaka durumu ortadan kalkmaz.

Nafaka ödememe durumunda ayrıca nafaka indirme davası açılabilmektedir. Ancak borçlunun gelir düzeyinde herhangi bir değişiklik yoksa ve nafaka ödemiyorsa, icra yoluna gidilir ve yine 3 aylık hapis cezasına hüküm verilebilir.

Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir?

Nafaka miktarını belirleyen bazı durumlar vardır. Öncelikle bu ödemeyi yapacak olan kişinin aylık gelir düzeyine bakılır. Ayrıca çocukların eğitimi ve sağlık masrafları gibi durumlar da dikkate alınmaktadır. Boşanma avukatları bu süreçle ilgilenerek olası nafaka ödemelerinde ne kadarlık bir miktarla karşılaşılacağını tespit etmektedir.

Nafaka Borcu Ne Zaman Biter?

Nafaka borcu her ay doğmakla beraber kendiliğinden sona ermemektedir. Bu borcun bitmesi için öncelikle çocuğa ödeniyorsa, 18 yaş sınırının dolması gerekmektedir. Eş bakımından ise yeni bir evliliğin yapılması ya da boşanılan eşin iyi bir gelire sahip olması gibi durumların gerçekleşmesi gerekmektedir.

Bir önceki yazımız olan Kamusal Alan Nedir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Yorum Yap