İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Bilim
  3. Naftalin Nedir?
reaksiyion-alkis

Naftalin Nedir?

Naftalin Nedir?
1
İçeriğimize oy verebilirsiniz.

Naftalin Nedir: Beyaz renkli, uçucu özelliğe sahip ve güçlü bir aroma olan hidrokarbona naftalin denir. Naftalini oluşturan hidrokarbonlar halkalı ya da düz yapıda olabilmektedir. Bu karbonlar birbirlerine bağlanmıştır. Bununla beraber karbon atomları arasında da çift bağlar yer almaktadır.

Naftalin Kelime Anlamı

Maden kömürü katranının kuru kuruya damıtılmasıyla elde edilen, özel kokulu ve beyaz olan, 1,158 yoğunluğunda ve 80 derecede eriyen, 218 derecede kaynayan, suda erimeyen benzin, alkol ve eterde kolaylıkla eriyebilen, elbise, halı, kumaş gibi güve vb. zararlılardan korumakta kullanılan antiseptik bir hidrokarbon. (Kaynak: TDK Türkçe Sözlük)

Naftalinin Ortaya Çıkışı

Naftalin tarihte ilk defa 1819 yılında kömür katranından elde edilmiştir. Günümüzde ise petrol, katalizör yardımıyla parçalanır ve naftalin elde edilir. İlk defa kömür katranından elde edilen naftalinin 170 ile 230 derece arasında orta yağdan üretildiği bilinmektedir. Ayrıca orta yağda piridin ve fenol maddesi de bulunmaktadır. Bu yağın kristallendirilmesiyle ortaya çıkarılan naftalin fenolden kurtulmak için sodyum hidroksit muameleye tabii tutulur. Daha sonra erişim halde sülfat asidiyle birleştirilir ve üretildikten sonra sublimasyona tabii tutularak saflaştırılmaktadır.

Naftalinin Özellikleri

Aromatik bir hidrokarbon olan naftalinin kendine has bir kokusu bulunmaktadır. Kömür katranının bileşimi olması nedeniyle beyaz kömür katranı olarak da anılmaktadır.

Naftalinin erime noktası 80 derecedir. Kaynama noktası ise 218 derece olarak bilinmektedir. Bu yüzden bir naftalin oda şartları altında tutulduğunda katı bir halde beklemektedir. Uçucu bir madde olması nedeniyle katı halden gaz hale doğrudan geçebilmektedir. Bu duruma kimyada süblimleşme adı verilir.

Naftalin Ne İşe Yarar?

Endüstri sanayisinde önemli bir kimyasal madde olan naftalin bu sektörde farklı alanlarda tercih edilmektedir. Naftalinin kullanım alanları şu şekildedir;

  • Yakıt maddeleri
  • Kimyasal çözücüler
  • Boya maddesi üretimi
  • Dolgu macunu üretimi
  • Yapıştırıcı üretimi
  • Tarım kimyasalları üretimi
Bu Yazımızıda Okuyabilirsiniz:  Geoit Nedir?

Birçok böcek üzerinde öldürücü etkisi olan naftalin evlerde sıklıkla kullanılmaktadır. Katı halden gaz hale geçerken keskin bir koku yaydığından dolayı lavabolarda oluşan rahatsız edici kokuların giderilmesinde de kullanılır. Günümüzde ayrıca kıyafet dolaplarında bu keskin kokudan yararlanmak amacıyla da tercih edilmektedir.

Naftalinin Zararları Nelerdir?

Hemen hemen her evde kullanılan naftalinin insan sağlığına pek çok zararlı etkisi bulunmaktadır. Doğal bir madde gibi görünen naftalin, sağlık açısından farklı problemlere neden olabilir. Bu yüzden naftalinden olabildiğince uzak durulmalıdır. Genel zararları ise şu şekildedir;

  • Naftalinin gaz halinde solunması, gırtlak ve akciğer kanserine neden olabilmektedir.
  • Sigaranın içeriğinde bulunan maddelerden olan naftalin ciddi anlamda bağımlılık etkisi yaratmaktadır.
  • Naftaline dokunduktan sonra gözlere temas edilmemelidir. Bu tür durumlar için gözlerin bol su ile yıkanması ve ardından doktor kontrolüne gidilmesi önemlidir.
  • Naftalinin sürekli ya da aşırı derecede solunması, vücuttaki kırmızı kan hücrelerine zarar vermektedir.

Bu zararları nedeniyle Avrupa’nın pek çok ülkesinde naftalin kullanımı yasaklanmıştır. Tamamen saf bir madde gibi görünen naftalin, sağlık problemlerine neden olan bir tür zehirdir. Bu yüzden temas edilmemeli ve özellikle de solunmamalıdır. Evlerde uzun süreli kullanıldığında zehirlenme olasılığı da yüksektir.

Naftalin kokusuna uzun süre maruz kalınması durumunda zehirlenme durumları gözlemlenebilir. Kan hücrelerinin parçalanmasına neden olan bu durum oksijen yetersizliğini beraberinde getirmektedir. Günümüzde banyo ve klozet temizliğinde kullanılan kimyasallara naftalin katıldığı için temizlik sırasında da dikkatli olunmalıdır. Özellikle de çocuk ya da bebeklerin naftalin yutması durumunda hızlı bir şekilde sağlık kuruluşlarına başvurulmalıdır.

Bir önceki yazımız olan Uzay Nedir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Yorum Yap

Yorumlar (1)

  1. naftalin kısacası musluklarda, pisuvarlarda gördüğümüz beyaz, küp şekere benzeyen güzel kokulu şeylerdir 😀