İlginizi Çekebilir
atom
  1. Ana Sayfa
  2. Bilim
  3. Radyasyon Nedir?

Radyasyon Nedir?

Radyasyon

Radyasyon Nedir: Maddelerin atomunda meydana gelen orantısızlıklar sebebiyle çevreye yaydığı radyoaktif dalgalara, radyasyon denir. Atom çekirdeklerinin içinde bulunan proton ve nötronlar, sayı olarak denge bozukluğuna uğrayabilir. Bu durumda nötronlar gama, beta ve alfa ışın olarak parçalanmaktadır. Parçalanan bu maddelere ise radyoaktif madde adı verilir.

Radyasyon Kelime Anlamı

Işınım. (Kaynak: TDK Türkçe Sözlük)

Radyasyon Türleri

İyonlaştırıcı ve iyonlaştırıcı olmayan radyasyon türleri olarak ikiye ayrılan elektromanyetik dalgalar kendi aralarında da sınıflandırılmaktadır. İyonlaştırıcı radyasyon, bulunduğu alanda radyasyon seviyesini ayrıştırarak ortaya çıkarır. Kendi arasında 3 farklı türde incelenir.

Serbest Nöronlar

Nöronların direkt etki gücü bulunmamaktadır. Ayrıca her maddenin içine kolayca girebilirler. Bu yüzden yüksüzdür ve içine girdikleri maddelerde alfa, beta ve gama gibi ışınımlar meydana getirirler.

Parçacıklı Radyasyon

Alfa ve beta ışınlarından oluşmaktadır. Kendilerine ait olan kütleleri vardır ve atom çekirdeğindeki nötron ile protonlar arasında meydana gelen radyoaktif ışımalardan meydana gelirler.

Elektromanyetik Radyasyon

Gama ışınlarının oluşturduğu bir radyasyondur.

İyonlaştırıcı olmayan radyasyonlar daha çok ‘optik radyasyon’ olarak adlandırılır. Ultraviyole ışınları olarak da bilinmektedir. Güneş ışınlarının Dünya üzerine düşmesiyle beraber etkisini gösterir.

Radyasyon Nasıl Yayılır?

Maddelerin oluşumuyla beraber var olan radyasyonun tehlikeli boyutlara geldiğinin anlaşılması, 1800’lü yıllara kadar dayanmaktadır. 1896 yılında fizikçi Henri Becquerel’in gerçekleştirdiği bir deneyle beraber uranyum tuzundan bazı ışınların yayıldığı keşfedilmiştir. 1898 yılında yapılan bir diğer deneyle de aynı durumla karşılaşılmış ve radyasyon etkileri üzerine çalışmalar devam etmiştir.

İnsan gözüyle görünemeyecek kadar küçük bir elektromanyetik dalga olan radyasyon, gündelik yaşamda etkisini sürekli göstermektedir. Telefon, anten, televizyon ve bilgisayar gibi ekipmanlarda ciddi radyasyon tehlikesi bulunmakla beraber başlangıçta etkisini göstermeyen elektromanyetik dalgalar, uzun bir süre sonra ciddi sağlık problemlerine neden olabilmektedir. Bu yüzden insanların olabildiğince radyasyonlu ortamlardan uzak durması gerekmektedir.

Bu yazımızı da okuyabilirsiniz:  Mors Alfabesi Nasıl Öğrenilir?

Radyasyonun Zararları Nelerdir?

Etkisini bir anda göstermeyen radyasyonun insanlara ciddi zararları vardır. Radyasyona uzun süre maruz kalan bir kişi kısa sürede etkilenebilir. Bu anlamda radyasyonun insanlara olan zararları şu şekilde sıralanabilir;

  • Solunum yoluyla vücuda giren radyasyon, tiroit kanserine neden olabilmektedir.
  • Saç dökülmeleri ve yüksek ateş problemlerini beraberinde getirir.
  • Karaciğer ve göğüs kanserini tetikleyebilir.
  • Uzun süre radyasyona maruz kalan erkeklerde prostat, kadınlarda ise yumurtalık kanserine sebep olabilir.
  • Gözlerin radyasyondan etkilenmesiyle beraber katarakt sorunu gözlemlenir.
  • Kemik iliğine radyasyon işleyen bir kişi lösemi hastalığına yakalanabilir.
  • Gebelik döneminde radyasyona maruz kalan bayanlarda ölü doğumlar gerçekleşebilir.
  • Hücre DNA’sını parçalayabilecek enerji gücüne sahip olan radyasyon ile beraber insan vücudunda hücre ölümleri meydana gelebilir.

Radyasyon insanlarla beraber yayıldığı bölgedeki bitki ve diğer canlılara da zarar vermektedir. Bitkilerin bu duruma maruz kalmasıyla beraber bulundukları bölgede tekrar yetişmediği gözlemlenmiştir.

İnsanlarda kansere yakalanma riskini artıran radyasyon, iyonlaştırıcı radyasyon türü nedeniyle ortaya çıkmaktadır. Yani hücrelere nüfus edebilen bu radyasyon türü daha sonra DNA’nın dizilişini değiştirerek zarar verir. Daha sonra DNA hücreleri kendini yenileyemez duruma gelir ve kanser oluşumunu başlatır.

Radyasyondan Korunma Yöntemleri

Radyasyondan korunma yöntemleri olarak şu maddeler sıralanabilir;

  • Radyolojik tehditlere neden olan tüm cihazlar uyku sırasında kapatılmalıdır.
  • Kullanılmayan elektrikli aletler kapalı tutulmalıdır.
  • Uzun süre bilgisayar kullanan bireyler, ekran ile arasında en az 1 metrelik mesafe bulundurmalıdır.
  • Okuma lambası olarak piyasada satılan floresan ve halojen lambaları kullanılmamalıdır.
  • Manyetik alanı yüksek olan saç kurutma makinesinin kısa süre kullanılması gerekmektedir.
  • Cep telefonlarından mümkün olduğunca uzak durulmalıdır.

Radyasyonun meydana getirdiği bazı reaksiyonlar ise şu şekildedir;

  • Gözde ağrı veya görmede güçlük
  • Yüz bölgesinde kızarıklık
  • Uykusuzluk hali
  • Alerjiler
  • Sürekli yorgunluk
  • Boğazda kuruluk hissinin yaşanması
  • Baş ağrısı
  • İşitme zorluğu

Bir önceki yazımız olan Işık Hızı Nedir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.


Yorum Yap
Bu içeriğe tepkini emoji ile bildir?

Yazar Hakkında

İnternetteki bilgi kirliliğine ve spam yazılara tepki olarak "Türkiye'nin net bilgi kaynağı" O Nedir Net'i kurdu. Bilgiyi paylaşmak ve insanlara faydalı olmak dışında hiçbir gayesi yoktur.

Yorum Yap

Yorumlar (1)

  1. radyasyon her ne kadar teknoloji için gerekli olsa da bir o kadar da tehlikeli. Şuanda internete bağlandığımız araçlar birer radyasyon salgılayıcısı.. Bu da malesef olumsuz sonuçlar ve tehlikeli hastalıklar doğurmakta..