İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Sağlık
  3. Şalgam Nedir?

Şalgam Nedir?

Şalgam

Şalgam Nedir: Turpgiller familyasından olan, acı ve ekşimsi bir tada sahip olan kök sebzesine şalgam denir. Şalgamın besin değeri yüksek olduğundan sağlıklıdır ve ülkemizde de sıklıkla tüketilmektedir. Özellikle de şalgam suyunun vücuda çok sayıda yararı vardır. Bu bitkinin diğer isimleri navet ve turp lahanasıdır.

Şalgam Kelime Anlamı

  1. Turpgillerden, yumru köklü bir bitki. Brassica rapa.
  2. Bu bitkinin insan ve hayvanlar için besin olarak kullanılan etli ve tatlı kökü.
  3. Şalgam suyu. (Kaynak: TDK Türkçe Sözlük)

Şalgam Bitkisinin Özellikleri

Mor ve kırmızı renklerde olan şalgam bitkisi daha çok Çukurova bölgesinde yetiştirilmektedir. 120 cm’ye kadar boyu çıkabilen bu bitkinin yaprakları tüylüdür ve sarı çiçeklere sahiptir. Bitkinin yetiştirme koşulları daha çok serin ve ılık mevsimler için uygundur. Bu nedenle kurak ve sıcak hava koşullarından olumsuz olarak etkilenmektedir. Bitkinin yetişebilmesi için ayrıca çok sık aralıklarla sulanması gerekmektedir. Her toprak tipinde yetişebilen şalgam, killi ve kumlu topraklarda rahatlıkla yetişmektedir. Ek olarak yetiştirilirken hayvan gübresi kullanılarak çok daha verimli olması sağlanabilmektedir.

Bitkinin ekim işlemi daha çok bahar aylarında yapılmaktadır. Hava sıcaklığının yüksek olduğu bölgelerde bu süre uzayabilir. Bitkinin direkt tohum olarak ekilmesi gerekir. 12 ve 25 cm aralıklarında ekilebilen bu bitki, yaklaşık 1 hafta sonra çimlenmeye başlar. Ekim uygulamasından 3 veya 4 ay sonra hasadı yapılır.

Şalgamın içeriğinde ise A, B6, C ve K vitaminlerinin yanı sıra demir, potasyum ve kalsiyum, sodyum, bakır gibi bileşenler bulunmaktadır.

Şalgam Kullanım Alanları

Ülkemizde farklı şekillerde değerlendirilebilen şalgamın en popüler kullanımı, şalgam suyu olarak tüketilmesidir. Osmaniye, Mersin ve Adana’da fazlasıyla tüketilen şalgam suyunun yanı sıra bitkinin yaprakları salatalarda çiğ olarak kullanılır. Öte yandan pek çok sos ve çorbanın ana malzemesi olarak da tercih edilmektedir. Türk mutfak kültüründe şalgamlı patates, şalgam dolması ve püresi gibi farklı yemek türleriyle karşılaşılabilir.

Evde Şalgam Suyu Nasıl Yapılır?

Evde rahatlıkla yapılabilecek olan şalgam suyu için gerekli malzemeler şu şekilde sıralanabilir;

  • İki veya üç adet şalgam turpu
  • İki su bardağı köftelik bulgur
  • 6 litre kadar içme suyu
  • 10 adet mor havuç
  • Yaş veya toz maya
  • 1 yemek kaşığı kadar limon tuzu
  • 3 yemek kaşığı kadar tuz
  • 1 yemek kaşığı kadar şeker

Bu malzemelerden şeker, maya, tuz ve bulgur ilk olarak ılık suyla karıştırılır. Ardından ortaya çıkan hamur temiz bir beze alınır ve 1 gün bekletilir. Daha sonra ise hamurun ekşimesi sağlanır ve 1 litre su ile karıştırılarak 2 gün kadar bekletmeye alınır. İkinci günün ardından hamurlu su süzülür ve 6 litrelik su ve limon tuzu eklenerek oda sıcaklığında 1 gün daha bekletilir. Son bekleme sürecinin ardından soğuk bir şekilde tüketilebilir.

Bu yazımızı da okuyabilirsiniz:  Astigmat Türleri Nelerdir?

Şalgam Suyunun Yararları Nelerdir?

Doğal bir ilaç olarak adlandırılan şalgam suyu daha çok vücuttaki toksinlerin atılmasında etkilidir. Bunun yanı sıra pek çok hastalık için de tüketilebilmektedir. Genel olarak şalgam suyunun yararları şu şekildedir;

  • Akciğerlerin temizlenmesini sağlar.
  • Mesane ve karaciğer hastalıklarına karşı vücutta direnç oluşturur.
  • Güçlü antioksidanlar içerdiği için kanser riskini azaltabilmektedir.
  • Düzenli kilo verilmesini sağlar.
  • Kan yapmanın yanı sıra kan dolaşımını hızlandırmaktadır.
  • Böbrek taşı için tüketilebilir.
  • Anemi riskini ciddi oranda azaltır.
  • Kötü kolesterole yardımcıdır.
  • Bazı kalp hastalıklarının yanı sıra kalp krizinin önlenmesinde etkilidir.

Şalgam suyunun bu yararlarına ek olarak;

  • Stres ve siniri azaltır.
  • Diş ve kemiklerin güçlenmesine yardımcı olur.
  • Kataraktı önleyici etkisi vardır.
  • Astım tedavisinde tüketilebilir.
  • Cilt sorunları arasında olan siyah ve sivilceli noktaları ortadan kaldırır.
  • Göz sağlığı için tüketilebilir.
  • Kabızı engeller.
  • Şeker hastalığına karşı vücudun direncini artırır.
  • İdrar söktürücüdür.
  • Kolon kanseri ve tümörünü önleyici etkisi vardır.
  • Gribe yakalanma riskini azaltır.
  • Kılcal damar sağlığına yararlıdır.
  • İnme ve felç gibi hastalıklardan korur.

Bunun yanında şalgam suyunun aşırı tüketilmesi halinde vücuda zararlı olduğu da bilinmektedir. Şalgam suyunun zararları aşağıdaki gibidir;

  • Mide rahatsızlığı olanların tüketmemesi gerekir.
  • Hamile bayanların kullanmaması gerekir.
  • Fazla tüketilmesi durumunda gözlere zarar verebilir. Aynı durum böbrekler için de geçerlidir.
  • İçeriğindeki tuz oranı fazla olduğu için yüksek tansiyonu tetikleyebilir.
  • Aşırı tüketiminde cilt üzerinde kızarıklık, döküntü ve kaşıntılara neden olabilir.

Özellikle hamile bayanlar ve mide rahatsızlığı olanlar mutlaka doktor kontrolünde şalgam suyu tüketmelidir. Ek olarak yüksek tansiyonu tetiklediği için yeterli miktarda vücuda alınması gerekmektedir.

Şalgam Suyunun Bağışıklık ve Sindirim Sistemine Etkileri

Şalgam suyu özellikle C vitamini açısından çok zengindir. Bu anlamda vücudun akyuvar üretimini sağlamakla beraber bağışıklık sistemini oluşturmaktadır. Kan damarlarının yanı sıra cilt ve kas dokularının iyileşmesinde önemli bir yeri olan kollajen üretimini de desteklemektedir. Son olarak C vitamininin vücuda sürekli alınması, kolon kanserini önlemektedir. Bu yüzden şalgam suyunun bağışıklık sistemi üzerinde olumlu bir etkisi vardır.

Bol miktarda lif içeren şalgam suyu, sindirimi önemli oranda kolaylaştırır. Ayrıca kabızlık sorunlarını da kısa sürede ortadan kaldırmaktadır. Kilo vermeye yardımcı olan şalgam suyu ayrıca vücudun genel sağlığı için de önemlidir. Düşük kaloriye sahip olması nedeniyle her diyette tercih edilebilir.

Şalgam Otu Nedir?

Sulama ihtiyacı olmadan yetişebilen şalgam otu, halk arasında yemlik koza olarak adlandırılır. 2015 yılından itibaren ciddi anlamda yetiştirilmeye başlanan şalgam otu, Avrupa ülkelerinde de yetiştirilmektedir. 8 aylık bir süre sonunda hasat edilen bu otun protein oranı yaklaşık %22’dir. Hayvan bitkisi grubunda yer aldığı için işçilik ve bakım maliyetleri oldukça azdır. Öte yandan şalgam otunun özellikleri şu şekildedir;

  • Hayvanların severek tükettiği ot türlerinden biridir.
  • İçeriğinde yüksek oranda protein olduğu için hayvanlardaki süt verimini artırmaktadır.
  • Sulu bölgelerde dekar başına yaklaşık 15 ton yeşil ot çıkabilir.
  • Hem yaz hem de kış aylarında yetişebilir.
  • Kum hariç tüm toprak türlerinde rahatlıkla yetişir.
  • Ekim gerçekleştirilen toprağa herhangi bir şekilde zarar vermez.
  • Çiftçiler için maliyeti düşük bir ot türüdür.

Bir önceki yazımız olan Glüten Nedir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Yorum Yap

Yorumlar (1)

  1. rakının yanında en iyi giden şeylerden biridir bence kendisi 😀