Şizofreni Nedir?

179

Şizofreni Nedir: Bireylerde, gerçeklik algısının azalması, davranış, düşünce ve duygularda ciddi bozulmaların ortaya çıkması gibi belirtilere neden olan psikolojik rahatsızlığa şizofreni denir. Şizofreni hastalarında gerçek dünya ile hayal dünyası büyük oranda birbirine karışmış durumdadır.

Şizofreni Kelime Anlamı

Gerçeklerle olan ilişkilerin büyük oranda azalması, düşünce, duygu ve davranışlarda önemli bozulmaların ortaya çıkması ve buna benzer belirtilen gösteren bir ruh hastalığı. (Kaynak: TDK Türkçe Sözlük)

Şizofreninin Nedenleri Nelerdir?

Bu hastalığın nedenleri tam olarak tespit edilememiştir. Ancak çevresel ve genetik faktörler arasında yaşanan karmaşıklığın şizofreniye neden olduğu uzmanlarca düşünülmektedir.

1.Çevresel Nedenler

Şizofreninin çevresel nedenlerine bakıldığında daha çok stres kaynaklı durumlar ön plana çıkmaktadır. Bu durumlar;

  • Çocukluk çağında karşılaşılan cinsel ve fiziksel istismar vakaları
  • Bebeklik döneminde herhangi bir virüse maruz kalma durumu
  • Doğum öncesi viral enfeksiyona maruz kalma
  • Doğum anında karşılaşılan düşük oksijen seviyesi
  • Aileden birinin erken yaşta kaybedilmesi olarak sıralanabilir.

2.Genetik Nedenler

Genetik anlamda şizofreniye yatkın olan kişilerin ailelerinde bu hastalığın görülebilme olasılığı daha fazladır.

Şizofreninin Erken Uyarı Belirtileri

Bazı bireylerde bu hastalık herhangi bir uyarı olmadan aniden ortaya çıkmaktadır. Ancak bu duruma rağmen birtakım uyarılar görülebilir. Şiddetli geçecek olan ilk dönemden sonra genel belirtiler söz konusu olacaktır.

Şizofreni hastalığının erken uyarı belirtilerinde duygusuzluk, motivasyon kaybı ve eksantrik gibi durumlar görülmektedir. Ayrıca bu dönemde insanlardan uzaklaşmaya başlayan bireyler, kişisel görünüme özen göstermez ve garip olaylardan bahsedebilir. Genel olarak hayata ilgisizlikle başlayan erken uyarıcı belirtiler, etkinlik ve hobilerden vazgeçme süreciyle devam edebilmektedir.

Hastalıkta en çok görülen erken uyarı belirtileri şu şekildedir;

  • Her olaya, duruma veya düşünceye şüpheci yaklaşma
  • Toplumdan soyutlanma
  • Sürekli depresyon hali
  • Hijyen konusundan uzaklaşılması
  • İfadesiz bakışlar
  • Aşırı sevinç gösterileriyle beraber yersiz ağlamalar
  • Unutkanlık, uykusuzluk, uyuşukluk durumları
  • Konsantre olamama
  • Mantıksız ve tek ifadeler ya da farklı konuşma yöntemlerinin kullanılması

Şizofreni Belirtileri Nelerdir?

Karakteristik olarak ele alınabilen şizofreni belirtileri 5 farklı şekilde gözlemlenmektedir. Halüsinasyon, sanrılar, dağınık davranış, dağınık konuşma ve negatif belirtilerle ortaya çıkan bu hastalık, kişiden kişiye farklılık göstermektedir. Ayrıca şizofreni teşhisi konmuş kişilerde bu belirtilerin tamamı görülmemektedir.

1.Sanrılar

Sanrılar, doğru olmadığı bilinmesine rağmen bireyin bu düşüncelere ciddi anlamda bağlanmasıdır. Şizofreni hastalarının %90’ından fazlasında sanrılar etkilidir. Mantıksız ve tuhaf düşünceleri barındıran sanrılar şu şekilde sınıflandırılmaktadır;

  • Mesaj Sanrısı: Anlamlı bir karşılığı bulunmasa da bir internet sitesinin, TV programının veya gazete ilanının şizofreni için özel bir mesaj taşıdığı izlenimi vardır.
  • İhtişam Sanrısı:Bu sanrı türünde hastalar kendini toplum için son derece önemli olan bir şahsa benzetmektedir.
  • Kontrol Sanrısı:Şizofreni, kendi düşüncelerinin önemli istihbarat örgütlerini etkilediğini zannetmektedir. Ayrıca eylemlerinin de deneysel bir çalışma olduğunu düşünmektedir.
  • Zulüm Sanrısı:Zulüm sanrısı, şizofreni tarafından farklı varlıkların onu ele geçirmek istediğini düşündüğü bir sanrı türüdür. Son derece ilginç ve tuhaf varsayımlardan oluşur.

2.Düzensiz Konuşmalar

Şizofreni hastalığı, düşünce tarzının yoğunlaşmasına neden olur. Bu yüzden dış dünyadaki konuşma şeklinde gariplikler yaşanır. Düzensiz konuşmaların yaygın işaretleri şu şekildedir;

  • Kişisel Yeni Bilgiler: Sadece şizofren için anlam ifade eden cümle ya da ifadelerdir.
  • İlişkilerde Gevşeklik:Konular arasında hızlı bir geçiş süreci yaşanır ancak iki konu arasında herhangi bir anlam bütünlüğü bulunmaz.
  • Anlamsızlık Durumu:Hasta bu evrede anlamsız cümleler kurar. (Köpeği okudum, kapıyı yemeğe başladım, ekmeği besledim)
  • Tekrarlama:Şizofren, aynı şeyleri tekrar söylemeye başlar.

3.Halüsinasyonlar

Sadece hastaların zihninde yer edinen ve gerçek sanılan durumlardır. 5 duyu organından herhangi birini etkiler ve daha çok varsayımlar ön plana çıkar. Farklı sesleri işitme durumu, şizofreni hastalığında sıkça görülür.

Bu halüsinasyonlara sadece hasta tarafından anlam yüklenir. Duyulan sesler daima kaba ve küfürlü olarak ifade edilmektedir. İşitsel olarak görülen bu halüsinasyonlar kimi zaman görsel olarak da fark edilebilir.

4.Dağınık Davranışlar 

Şizofreni hastası, başka kişilerin diğer insanlarla iletişim kurmasını engeller. Ayrıca iş hayatında hedef odaklı hareket edilmesinin önüne geçer. Bu belirtide ayrıca uygunsuz olan duygusal tepkilerle beraber herhangi bir amacı olmayan davranışlar da sergilenmektedir. Ayrıca dürtü kontrolü ve engelleme eksikliği sıkça görülür.

5.Negatif Belirtiler

Negatif belirtilerde normal davranışlar kaybolur. Bu belirtiler aşağıdaki gibidir;

  • Coşku veya İlginin Olmaması: Öz bakım eksikliği ve motivasyonla ilgili tüm sorunlar bu kapsamda incelenir.
  • Duygusal İfade Eksikliği:Göz temasının olmaması, sınırlı ya da boş yüz ifadeleri ve düz bir ses tonu bu kategoriye girer.
  • Konuşmada Zorluk:Hastaların soruya kısa cevaplar vermesi ya da konuşma sırasında yetersizlik gibi durumlar görülür.
  • Dünyaya İlgi Duymama:Topluma açık olmama şeklinde ortaya çıkar.

Şizofreninin Evreleri Nelerdir?

Şizofreni akut evre, stabilizasyon evresi ve stabil evre olarak üç çeşittir. Akut evrede şiddetli belirtiler görülebilmektedir. Ayrıca negatif belirtiler bu evrede çok daha şiddetli hale gelir. Bu süreçte hastalar için yoğun tedavi süreçlerine geçilebilir veya kişi hastaneye yatırılabilir.

Pozitif belirtilerin şiddeti azaldığında stabilizasyon yani dengelenme evresi başlamaktadır. Bu evre 6 ay ya da daha uzun bir sürede kendini belli edebilmektedir. Stabil evre sırasındaki belirtiler ise genelde sabittir. Hatta bu evredeki belirtiler zamanla kaybolabilmektedir. Daha çok uykusuzluk, kaygı ve depresyon gibi belirtiler devam eder.

Şizofreninin Tanısı Nasıl Konulur?

Kapsamlı bir psikiyatrik değerlendirme, fizik muayene ve bazı laboratuvar testleriyle beraber şizofreninin tanısı konulmaktadır. Bu süreçte en az 30 gün boyunca iki veya daha fazla belirtinin görülmesinde tedavi süreçlerine başlanmaktadır. Sanrılar, halüsinasyonlar, davranışlarda değişiklik, negatif belirtiler ve organize olamayan konuşmalar üzerinde sıklıkla durulmaktadır.

Şizofreni Tedavisi

Belirtilerin yaşanması ve tanının konulmasından sonra tedavi süreci hızlı bir şekilde başlatılmalıdır. Alanında deneyimli bir zihinsel sağlık uzmanıyla tedaviye başlanılması çok önemlidir.

Bu hastalık için en etkili tedavi; ilaç, terapiler, hayat tarzında değişiklikler ve sosyal destek gibi faktörlerin bir arada gerçekleştirilmesiyle başlar. Uzun süre tedavi gerektirebilen şizofreni hastalığında asıl amaç yeni atakları önlemektir. Bu yüzden ilaçların dozu ve tedavisi zamanla değişebilir. Hastaya verilen ilaçlar paranoya, sanrılar ve halüsinasyonları engellemek için sunulmaktadır. İlaç tedavisiyle beraber yaşam becerilerin gelişmesi için bazı terapiler yapılmaktadır. Bunlara ek olarak stres yönetimiyle ilgili grup terapisine benzer uygulamalara başvurulmaktadır.

Disleksi Nedir? 40

Disleksi Nedir?

Disleksi Nedir: Bireylerin zekâ durumunun normal olmasına rağmen yazma, okuma ve dil becerilerinde sorun yaşamasına neden olan öğrenme bozukluğuna disleksi...

Çiçek Hastalığı Nedir? 34

Çiçek Hastalığı Nedir?

Çiçek Hastalığı Nedir: Vücutta kırmızı döküntüler ve kaşıntı ile kendini belli eden bulaşıcı hastalık türüne çiçek hastalığı denir. İlk olarak...

Çiriş Otu Nedir? 60

Çiriş Otu Nedir?

Çiriş Otu Nedir: Çok yıllık otsu bir bitki olan ve sarızambak olarak da adlandırılan şifalı bitkiye çiriş otu denir. Her...

Cüzzam Nedir? 67

Cüzzam Nedir?

Cüzzam Nedir: Gözleri, deriyi, burun mukozasını ve üst solunum yollarını etkileyen kronik hastalığa cüzzam denir. Mutlaka tedavi edilmesi gereken bu...

ASO Nedir? 62

ASO Nedir?

ASO Nedir: Vücudun savunma mekanizmasındaki en önemli antikora ASO denir. Ayrıca vücutta bademcik iltihabı, cilt ve boğaz iltihabı gibi sorunlara...

Üroloji Nedir? 69

Üroloji Nedir?

Üroloji Nedir: Erkeklerde üreme organlarını, kadınlarda ise idrar yollarını konu alan cerrahi tıp dalına üroloji denir. Üreme ve idrar sistemi...

Kısaca tanımlamak gerekirse aslında olmayan olayları görme ve olmayan şeyleri hayatta birebir yaşama gibi bişeydir desekte yeridir. Mesela kendince aslında yaşamayan birini hayatında yaşıyormuşcasına davranma da denebilir.

6 Aralık 2018
Sitemiz

www.onedir.net

Türkiye'nin Net Bilgi Kaynağı

Amacı;

nedir

sorusunun cevabını, okuyucuya en kısa yoldan ulaştırmaktır.

Onedir Net sitesinin, bilgiyi paylaşmak ve insanlara faydalı olmak dışında hiçbir gayesi yoktur.