İlginizi Çekebilir
şizofreni
  1. Ana Sayfa
  2. Sağlık
  3. Tansiyon Nedir?

Tansiyon Nedir?

tansiyon nedir

Tansiyon Nedir: Kanın atardamar duvarlarına yaptığı basınca tansiyon denir. Gerçekleşen basınç seviyesi, vücuttaki tüm doku ve organlara yayılmaktadır. Bu sayede hem dokular hem de organlar işlevselliğine devam etmektedir. Ayrıca tansiyonun belirli değerleri bulunmaktadır. Büyük ve küçük tansiyon olarak ölçülen bu değerlerin normal seviyede olması önemlidir.

Tansiyon Nasıl Ölçülür?

Sfigmomanometre aletiyle ölçülen tansiyon değerleri ayrıca metalik veya cıvalı tansiyon aletleriyle de ölçülebilmektedir. Günümüzde bu aletlerin yerini daha çok elektronik tansiyon cihazları almıştır. En hassas ölçümü cıvalı tansiyon aleti yapmaktadır ancak bu alet, taşıma sırasında bazı zorlukları meydana getirir. En pratik ve kolay taşınan alet ise elektronik tansiyon aletleridir. Teknolojinin gelişimiyle beraber sadece parmaktan ölçüm yapabilen aletler de kullanılmaya başlanmıştır.

Tansiyon ölçme işleminde dikkat edilmesi gereken bazı durumlar vardır. Öncelikle tansiyon dinlendikten sonra veya koltukta oturur vaziyette ölçülmelidir. Bununla beraber kolun hafif ve gevşek halde olması gerekmektedir. Bu süreçte elbisenin kolu sıkmaması önemlidir. Ölçüm yapılırken manşette olan havanın, cıva sütunu veya ibrede 2 ile 3 mm kadar yavaşça boşalmasına dikkat edilmelidir. Ayrıca cihazın manşonu, kolun 3’te 2’sini kaplayacak şekilde sarılmalıdır. İşleme geçmeden önce dinleme cihazının tanburu, kol atar damarının üst kısmına bırakılır ve ölçüm yapılmaya başlanır.

Tansiyon ölçerken duyulan ilk ses, büyük tansiyonu gösterir. Sesin hafiflemesi ya da kaybolması halinde küçük sayı ortaya çıkar. Dinleme cihazının olmaması halinde sesin ilk duyulduğu sayı sadece büyük tansiyonu gösterir. Bu nedenle ölçüm cihazının manşonu şişirilmeden önce bilek atardamarının üzerine konulmalıdır. Manşonun şişmesiyle beraber nabız kaybolur ve indirilmeye başlandığında nabız yeniden büyük tansiyonu işaret etmeye başlar.

Tansiyon Değerleri

Tansiyon ölçümü sırasında ortaya çıkan değerlere tansiyon değeri adı verilir. 3 grupta incelenen tansiyon değerleri, düşük tansiyon, yüksek tansiyon ve normal tansiyon olarak adlandırılır.

Küçük Tansiyon: Tansiyon ölçümü esnasında ölçülen gevşeme basıncı, küçük tansiyonu oluşturur. Kalbin dinlenme veya gevşeme halinde ölçülür. Tıpta diastolik basınç olarak bilinir. Örneğin, 120-80 mm olarak ölçülen bir değerde 80 mm, küçük tansiyondur.

Büyük Tansiyon: Sistolik basınç olarak adlandırılan büyük basınç, kasılma esnasında ilk ortaya çıkan basınçtır. 120-80 mm olarak ölçülen bir tansiyon değerindeki 120 mm, büyük tansiyonu ifade eder.
Normal Tansiyon: Kişiden kişiye değişebilen değerlerdir. Yetişkin bir insanda normal tansiyon değerleri 120-80 mm’dir. Halk arasında 12’ye 8 olarak ifade edilir.

Yaşlara Göre Tansiyon Değerleri

Yaşlara göre tansiyon değerleri aşağıdaki sayılarla uyumlu olmalıdır;

  • 10 ile 18 yaş aralığında 110-73 mm
  • 18 ile 35 yaş aralığında 120-75 mm
  • 35 ile 50 yaş aralığında 130-80 mm
  • 50 ile 70 yaş aralığında 140-85 mm
  • 70 ile 90 yaş aralığında ise 150-87 mm

Bunlarla beraber düşük tansiyon değerleri 100-60 mm, normal tansiyon değerleri 100, 139 ile 69, 89 mm değerleri aralığındadır. Yüksek tansiyon ise büyük tansiyonun 140, küçük tansiyonun ise 90’dan büyük olma durumunda ortaya çıkar.

Düşük Tansiyon ve Çeşitleri

Günümüzdeki kabul edilebilir tansiyon değerleri 120 / 80 olarak belirtilmektedir. Ancak tansiyonun ölçülmesiyle beraber 90 / 60 gibi değerler ortaya çıkıyorsa, bu durum düşük tansiyon olduğunun bir göstergesidir. Ayrıca düşük tansiyon değerleri direkt olarak bir hastalığın belirtisi olarak kabul edilmez. Ancak tansiyon düşüklüğünde bayılma, kansızlık veya kalp atışlarında artış yaşanıyorsa, doktor tedavisi gereklidir. Düşük tansiyon ortostatik ve nörojenik hipotansiyon olarak ikiye ayrılmaktadır.

Nörojenik Hipotansiyon: Uzun süre ayakta kalmak, stres ve kaygı gibi durumlarda ortaya çıkmaktadır. Belirtiler ise sürekli sersemlik halidir.

Ortostatik Hipotansiyon: Otururken, uzanırken ya da kalkarken baygınlık hissi sürekli yaşanıyorsa, kişide ortostatik tansiyon var demektir. Ayrıca bu durumun belirtileri arasında mide bulantısı ve renk solukluğu da yer almaktadır.

Bu yazımızı da okuyabilirsiniz:  Propolis Özellikleri Nelerdir?

Düşük Tansiyon Nedenleri Nelerdir?

Stres, uzun süre aç kalmak ve sıcak hava gibi etkenler, düşük tansiyona neden olmaktadır. Ayrıca uzun süre uyumak da geçici düşük tansiyona sebep olabilmektedir. Genel olarak düşük tansiyon nedenleri aşağıdaki gibidir;

  • Yetersiz beslenme
  • Gebelik süreci
  • Tansiyon, idrar söktürücü, antidepresan ve kalp ilaçları
  • Adrenal yetmezliği
  • Diyabet
  • Tiroid bozuklukları
  • Kansızlık
  • Aşırı spor yapmak
  • Az su tüketmek
  • Enfeksiyonlar
  • Parkinson hastalığı
  • Kan kaybı
  • Karaciğer hastalıkları

Düşük tansiyon hemen hemen her yaş grubunda görülebilmektedir. Özellikle de kalp rahatsızlığı olanlarla tansiyon ilacı kullananlarda ortaya çıkabilir. Tedavi sürecinde sıvı alımı artırılmalıdır. Ayrıca tansiyonun yükselmesine neden olan ilaçların kullanımı da doktor tavsiyesiyle gerçekleştirilmelidir.

Düşük Tansiyon Belirtileri

Düşük tansiyonun belirtileri şu şekilde sıralanabilir;

  • Yorgunluk
  • Depresyon
  • Susuz kalma
  • Sersemlik
  • Baş dönmesi
  • Bayılma
  • Mide bulantısı
  • Soğuk terleme
  • Hızlı nefes alıp verme
  • Yorgunluk

Düşük Tansiyon Nasıl Yükseltilir?

Düşük tansiyonu yükseltmek için bazı durumlara dikkat edilmelidir. Öncelikle hastalara sodyum alımının artırılması tavsiye edilmekle beraber günlük tuz alımının da artırılması önemlidir. Beslenme sürecinde B12 vitamini ile folik asite ağırlık verilmelidir. Karaciğer, et ve süt ürünleri ile yumurta ve ıspanak tüketimi önemlidir. Beslenme sürecinde karbonhidratlı besinlerin azaltılması gerekmektedir.

Düşük tansiyonun yükseltilmesi için vücuda yeteri kadar magnezyum alınmalıdır. Bu süreçte badem, ıspanak ve soyalı besinler tüketilmelidir. Elbette bu tüketimler doktorun vereceği tavsiyelere göre yapılmalıdır. Son olarak günlük su tüketimi de en az 6 bardak olmalıdır.

Yüksek Tansiyon ve Nedenleri

Kan dolaşımı için damarlarda gerekli olan basıncın normalden çok daha fazla olması durumunda yüksek tansiyon ortaya çıkar. Hipertansiyon olarak da adlandırılan bu problem daha çok genetik ve çevresel faktörlerle meydana gelir. Yüksek tansiyondan en fazla etkilenen organlar ise böbrekler, beyin, kalp ve büyük atardamarlardır. Ayrıca yüksek tansiyon aşağıdaki hastalıkların oluşuma davetiye çıkarmaktadır;

  • Felç
  • Böbrek yetmezliği
  • Kalp yetmezliği
  • Kalp büyümesi
  • Beyin kanaması
  • Görme kayıpları

Yüksek tansiyon nedenleri ise aşağıdaki gibidir;

  • Böbrek hastalıkları
  • Kalp ve damar hastalıkları
  • Nörolojik bozukluklar
  • Panik atak ve stres
  • Beslenme bozuklukları
  • Doğum kontrol haplarının kullanılması
  • Steroid içerikli ilaçlar
  • Hormon ilaçları
  • Romatizmal ilaçlar

Yüksek Tansiyon Nasıl Düşürülür?

Yüksek tansiyonun düşürülmesi için aşağıdaki tavsiyelere göre hareket edebilirsiniz. Elbette bu süreçlerle ilgili olarak doktorunuzdan onay almanız daha sağlıklı olacaktır. Yüksek tansiyon düşürmek için;

  • Tansiyon yükselmesi halinde başınızı soğuk su ile yıkayabilirsiniz.
  • Sarımsak tüketmek, tansiyonun dengelenmesini sağlamaktadır.
  • Nar tüketimi de tansiyonun düşmesini sağlayabilmektedir.
  • Tuzsuz ayran ve yoğurt tüketerek de tansiyonu düşürebilirsiniz.
  • Greyfurt suyu tüketerek tansiyonu düşürebilirsiniz. Ancak greyfurt, düzenli alınan ilaçlarla etkileşime girerek yan etkilere neden olmaktadır. Bu yüzden doktor tavsiyesiyle birlikte tüketilmelidir.
  • Kekik, iyi bir tansiyon düşürücü olarak bilinir.

Yüksek Tansiyon Belirtileri Nelerdir?

Hipertansiyon belirtileri;

  • Yorgunluk
  • Halsizlik
  • Burun kanaması
  • Sık sık idrara çıkma
  • Kulaklarda çınlama
  • Gece uykusundan aniden uyanarak idrara çıkma
  • Bacaklarda şişlik
  • Merdiven çıkarken ve yürürken zorlanma şeklinde sıralanabilir.

Yüksek Tansiyondan Korunma Yolları

Yüksek tansiyondan korunmak için sağlıklı bir beslenme planı oluşturulmalıdır. Bununla beraber egzersiz programlarına da başlanmalıdır. Öncelikle bol meyve ve sebze tüketimiyle beraber düşük yağ içeren gıdaların vücuda alınması gerekiyor. Bu sayede hem sağlıklı beslenebilir hem de sağlıklı bir kiloda kalabilirsiniz. Düzenli egzersizle ilgili olarak ise kolesterolünüze katkıda bulunabilir ve tansiyonunuzu da dengede tutabilirsiniz. Haftalık en az 5 kez olmak üzere yarım saatlik egzersizler önerilmektedir.

Yüksek tansiyondan korunmak için alkol tüketimini sınırlandırmanız gerekmektedir. Ayrıca sigara kullanılmamalıdır. Son olarak tuz tüketimini de azaltmanızda yarar var. Günlük olarak tüketilen tuz miktarı, yüksek tansiyon hastaları için 6 gramdan fazla olmamalıdır.

Bir önceki yazımız olan Tendon Nedir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.


Yorum Yap

Yazar Hakkında

İnternetteki bilgi kirliliğine ve spam yazılara tepki olarak "Türkiye'nin net bilgi kaynağı" O Nedir Net'i kurdu. Bilgiyi paylaşmak ve insanlara faydalı olmak dışında hiçbir gayesi yoktur.

Yorum Yap