1. Ana Sayfa
  2. Sağlık
  3. Zatürre Nedir?

Zatürre Nedir?

Zatürre Nedir?

Zatürre Nedir: Akciğer dokusunun iltihaplanmasına neden olan hastalığa zatürre denir. Bakterilerin yanı sıra birtakım mikroorganizmalarla kendini belli eder. Hastalığın bulaşma riski her zaman vardır. Kişilerin vücut direncini kırmakta ve tedavi edilmediği zaman farklı hastalıkları da beraberinde getirebilmektedir.

Zatürre Kelime Anlamı

Öksürük, balgam ve ateşle beliren, tehlikeli bir akciğer hastalığı, batar. (Kaynak: TDK Türkçe Sözlük)

Zatürre Çeşitleri

Tedavi yaklaşımı bakımından iki farklı gruba ayrılan zatürre şu şekilde sınıflandırılmaktadır;

1.Tipik Zatürre

Gürültülü ve ani başlar. Titreme ve üşümeyle beraber 40 dereceye varan ateşler görülebilir. Ayrıca nefes alırken göğüs ağrıları, iltihaplı balgam çıkarma ve iştahsızlık gibi belirtileri vardır.

2.Atipik Zatürre

Sinsi bir şekilde ortaya çıkan atipik zatürrede ateş yüksek seviyelerde değildir. Kas ağrıları, kusma, bulantı, halsizlik ve baş ağrısı gibi belirtilerle ortaya çıkmaktadır.

Tipik ve atipik zatürreler, tedavi yaklaşımı bakımından gruplandırılmaktadır. Aynı zamanda zatürre türleri, bakteri oluşumu bakımından 6 farklı başlık altında ele alınmalıdır.

1.Lejyoner Zatürre Hastalığı: Suda gelişim gösteren bazı bakteriler lejyoner hastalığına davetiye çıkarabilmektedir. Büyük binaların havalandırma sistemlerinde bu bakterilerin çokça olduğu bilinmektedir. Ayrıca sigara içilen ortamlarda da zatürre bakterileri oluşmaktadır.

2.Bakteriyel Zatürre: Yine birtakım bakterilerle gelişen bu zatürre çeşidinde yaşlılık faktörü ön plandadır. Bağışıklık sisteminin zayıflamasıyla ortaya çıkan bu zatürre her yaştan bireyi etkileyebilmektedir.

3.Aspirasyon Zatürre: Kusma ya da balgam suyu çıkarma sırasında bu maddelerin yanlışlıkla yutulması, aspirasyon zatürreye neden olabilir. Ayrıca havuz suyunda bulunan bakteriler, bu zatürre çeşidinin ortaya çıkmasında etkilidir.

4.Viral Zatürre: Birçok virüsün bir araya gelerek meydana getirdiği viral zatürre de sürekli artan nefes darlığı söz konusudur. Başlangıç belirtilerinde öksürük faktörü de bulunmaktadır.

Zatürre Oluşumuna Neden Olan Faktörler

Zatürre hastalığı direkt olarak bakteri kaynaklıdır. Akciğer iltihaplanmasına neden olan mantar ya da bakteriler bulaşıcı özelliktedir. Üst solunum yoluna yerleşerek kolayca bulaşabilen bakteriler ayrıca kapalı ve kalabalık alanlarda daha rahat bir şekilde bulaşabilmektedir. Bu faktörler dışında ilerleyen yaş, kronik hastalıklar, alkol kullanımı, kalp hastalıkları ve kemoterapi, zatürreye kolayca yakalanmaya zemin hazırlamaktadır.

Yetişkinlerde zatürreye sebep olan risk faktörleri aşağıdaki gibidir;

  • Sigara ve alkol kullanımı
  • Kronik hastalıklar
  • İlerleyen yaş
  • Kas, çene ve çeşitli sinir hastalıkları
  • Lenf bezi, kan veya kan kanseri hastalıkları
  • AIDS
  • Grip salgını
  • Uzun süreli ameliyatlar

Çocuklarda zatürreye neden olan risk faktörleri ise şu şekildedir;

  • Erken doğum
  • Doğum ağırlığının düşük olması
  • Yeteri kadar beslenememe
  • Kalabalık yaşam koşulları
  • D vitamini eksikliği
  • Kronik hastalıklar
  • Anne sütü ile beslenememe durumu
  • Aşılamada yetersizlik
  • Hava kirliliği
  • Boğmaca ve kızamık aşılarının yapılmaması
  • Doğumsal şeker, akciğer ya da kalp hastalığı

Zatürre Teşhis ve Tedavisi

Zatürre tedavisinden önce zatürre tanısının konulması gerekmektedir. Ayrıca her hastalıkta olduğu gibi zatürrede de erken teşhis çok önemlidir. Yapılan muayeneler ve akciğer röntgeni çekimlerinin ardından teşhis konulabilir.

Bu hastalık bazen bronşit ya da grip gibi hastalıklarla karıştırılabilmektedir. Ayırt edilebilmesi için bazı belirtilerin görülmesi yeterlidir. 40 dereceye kadar çıkabilen ateş ve titreme gibi durumlar, zatürrenin en belirgin özellikleridir. Ayrıca bu belirtilerin uzun süre devam etmesi durumunda zatürre teşhisi konulabilmektedir.

Zatürre tedavisi, hastalığın başlangıç seviyesinin şiddetine göre ve hastalığa neden olan mikrobun türüne göre değişmektedir. Ayrıca bu hastalığa eşlik eden farklı rahatsızlıkların olup olmadığı da araştırılmaktadır. İlk 7 gün için antibiyotik tedavisine başlanır ve hastalığın seyrine göre bu tedavi devam eder.

Zatürrede istirahat çok önemlidir. Yaşlı hastalar için oksijen tedavileri uygulanabilir. Ayrıca yoğun solunum desteği de zatürre tedavisinde tercih edilmektedir. Teşhis ve tedaviye geç kalınmış olan hastalarda ölüm riski bulunmaktadır. Bu yüzden erken evrede tedavi edilmesi hayati önem taşımaktadır. Son olarak bu hastalık için zatürre aşısı çokça kullanılan uygulamalar arasındadır.

Zatürre Belirtileri

Başlangıç belirtileri olarak yüksek ateş ve koyu balgam çıkarmayla beraber sürekli yorgunluk ve öksürük gibi belirtiler görülebilmektedir. Akciğerin iltihaplanmasının ardından solunum yollarının açık kalması için vücutta balgam üretimi yapılmaktadır. En çok karşılaşılan zatürre belirtileri ise aşağıdaki gibidir;

  • Hırıltılı ve kuru öksürük
  • İştahta azalma
  • Vücudun titremesi
  • Yeşil ya da sarı renkli balgam çıkarılması
  • Boğaz ağrısı
  • Kemik ağrısı
  • Göğüs ağrıları
  • Şiddetli baş ağrılarına eşlik eden baş dönmesi
  • Dalgınlık
  • Algılamada güçlük
  • Şuur kaybının yaşanması
  • Nefes alıp verirken göğüste ciddi ağrıların oluşması
  • Hızlı solunum yapma
  • Yüz bölgesinde şişlik
  • Dilin beyaz ve kuru olması
  • Dudakların mavileşmesi
  • İdrar miktarının azalması
  • Dudak uçukları

Zatürre Nasıl Bulaşır?

Zatürre daha çok hastanın kendi sindirim kanalı, boğazı ya da ağzında bulunan mikropların akciğere temas etmesiyle ortaya çıkmaktadır. Bazen de hasta kişiyle temasta bulunulmasıyla bulaşabilir. Bu yüzden hasta kişilerden uzak durmak çok önemlidir. Toplu yaşam alanlarında ve kapalı mekânlarda zatürre çok daha kolay bir şekilde insanlara bulaşabilmektedir. Zatürrenin bulaşma yollarını ise şu şekilde sıralayabiliriz;

  • Gündelik ev eşyaları (Bıçak, bardak, çatal, kaşık)
  • Üst solunum yolu enfeksiyonları
  • Öksürük ya da hapşırık sırasında çevreye yayılan bakteri ve virüsler
  • Sürekli el değiştiren herhangi bir madde (para ve benzeri araçlar)
  • Tokalaşma

Yorum Yap

Yorumlar (1)

  1. 3 ay önce

    Zatürre hiç de küçümsenmeyecek bir hastalıktır. Sonuçları ölüme kadar bile gidebilir Tabi Allah Korusun. Bunun dışında genelde ülkemizde pek hafife alınmaktadır dikkat edilmesi gereken bir hastalık, belirtilerini gördüğünüz zaman mutlaka iyi bir hastaneye görünmelisiniz.